Sanskrit

ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं

यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः ।

तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये ।

यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥

15.4

Translittération

tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ

yasmingatā na nivartanti bhūyaḥ |

tameva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye |

yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

उसके पश्चात उस परम-पदरूप परमेश्वर को भलीभाँति खोजना चाहिए, जिसमें गए हुए पुरुष फिर लौटकर संसार में नहीं आते और जिस परमेश्वर से इस पुरातन संसार वृक्ष की प्रवृत्ति विस्तार को प्राप्त हुई है, उसी आदिपुरुष नारायण के मैं शरण हूँ- इस प्रकार दृढ़ निश्चय करके उस परमेश्वर का मनन और निदिध्यासन करना चाहिए

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

काटने के बाद खोज आती है। साधक को उस पद की खोज करनी है जहाँ से जन्म-मरण के चक्र में लौटना नहीं होता। श्रीकृष्ण साधक को आदि पुरुष के प्रति समर्पण के शब्द देते हैं, जिनसे कर्म का यह पुरातन प्रवाह निकला है। कुछ पाठक इसे एक साकार ईश्वर के प्रति भक्ति मानते हैं, तो कुछ समस्त सत्ता के आधार की ओर मुड़ना। दोनों ही इसमें शाखाओं से जड़ की ओर लौटने का भाव देखते हैं। इस प्रकार अनासक्ति उस लक्ष्य की ओर उन्मुख होकर पूर्ण होती है जो इस वृक्ष से परे है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08