Verset 14.5
सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः ।
निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम् ॥
Translittération
sattvaṃ rajastama iti guṇāḥ prakṛtisambhavāḥ |
nibadhnanti mahābāho dehe dehinamavyayam ||
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Traduction
हे अर्जुन! सत्त्वगुण, रजोगुण और तमोगुण -ये प्रकृति से उत्पन्न तीनों गुण अविनाशी जीवात्मा को शरीर में बाँधते हैं
D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus
हे महाबाहो, सत्त्व, रजस् और तमस्, प्रकृति से उत्पन्न ये गुण अविनाशी देही को शरीर में बाँधते हैं।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · +1 de plus
Mot à mot
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Explication
श्रीकृष्ण प्रकृति से उत्पन्न तीन गुणों का नाम लेते हैं: सत्त्व, अर्थात् स्पष्टता या शुद्धता; रजस्, अर्थात् आवेग या सक्रियता; और तमस्, अर्थात् जड़ता या अन्धकार। ये मिलकर देहधारी आत्मा को, जो स्वयं अविनाशी है, शरीर से बाँधते हैं। गुण शब्द का अर्थ रस्सी का धागा भी होता है, और कुछ पाठक इसमें तीन धागों का बिम्ब देखते हैं जो बटकर एक डोरी बनते हैं और आत्मा को बाँधते हैं। अध्याय का शेष भाग हर गुण की परीक्षा करता है: वह कैसे प्रकट होता है, कैसे बाँधता है और कहाँ ले जाता है। लक्ष्य केवल वर्गीकरण नहीं, मुक्ति है।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08