Sanskrit

यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते ।

सर्वत्रावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते ॥

13.33

Translittération

yathā sarvagataṃ saukṣmyādākāśaṃ nopalipyate |

sarvatrāvasthito dehe tathātmā nopalipyate ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

हे अर्जुन! जिस प्रकार एक ही सूर्य इस सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड को प्रकाशित करता है, उसी प्रकार एक ही आत्मा सम्पूर्ण क्षेत्र को प्रकाशित करता है

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

श्रीकृष्ण आत्मा के निर्लेप होने का एक बिम्ब देते हैं। आकाश हर जगह है, हर वस्तु के भीतर और चारों ओर, फिर भी इतना सूक्ष्म होने के कारण उससे कुछ नहीं चिपकता। धुआँ, धूल या जल किसी कमरे को भर सकते हैं, पर कमरे का आकाश मैला नहीं होता। उसी प्रकार आत्मा पूरे शरीर में व्याप्त है, फिर भी उसकी दशाओं और कर्मों से अछूती रहती है। यह बिम्ब भारतीय चिन्तन के सबसे स्थायी बिम्बों में से है। यह मन को एक अन्यथा अमूर्त बात पकड़ने में सहायता करता है: ऐसी उपस्थिति जो हर जगह निकटता से है और फिर भी पूरी तरह मुक्त है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08