Verset 13.22
पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान् ।
कारणं गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्मसु ॥
Translittération
puruṣaḥ prakṛtistho hi bhuṅkte prakṛtijānguṇān |
kāraṇaṃ guṇasaṅgo'sya sadasadyonijanmasu ||
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Traduction
प्रकृतीत स्थित असलेला पुरुष प्रकृतीपासून उत्पन्न झालेल्या गुणांचा भोग घेतो. गुणांची आसक्ती हेच त्याच्या चांगल्या-वाईट योनींतील जन्मांचे कारण आहे.
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Explication
बंधन कसे निर्माण होते ते येथे श्रीकृष्ण स्पष्ट करतात. प्रकृतीत राहणारा पुरुष प्रकृती निर्माण करत असलेल्या गुणांचा अनुभव घेतो. हे स्वतःहून समस्या नाही, पण पुरुष गुणांना आसक्त होतो, सुख-दुःखाशी तादात्म्य पावतो, आणि हीच आसक्ती उच्च आणि नीच अवस्थांमधील पुनःपुन्हा जन्मांचे कारण ठरते. हा श्लोक जन्म-मृत्यूच्या फेऱ्याचे, संसाराचे, मूळ ना प्रकृतीत ना पुरुषात, तर त्यांना जोडणाऱ्या चिकटपणात शोधतो. तो थेट उपायाकडे निर्देश करतो: गुणांवरील आसक्तीपासून मुक्ती.
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08