Sanskrit

सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम् ।

सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥

13.14

Translittération

sarvataḥ pāṇipādaṃ tatsarvato'kṣiśiromukham |

sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛtya tiṣṭhati ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

वह सम्पूर्ण इन्द्रियों के विषयों को जानने वाला है, परन्तु वास्तव में सब इन्द्रियों से रहित है तथा आसक्ति रहित होने पर भी सबका धारण-पोषण करने वाला और निर्गुण होने पर भी गुणों को भोगने वाला है

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

यह कहने के बाद कि ब्रह्म क्या नहीं है, श्रीकृष्ण अब उपस्थिति के बिम्बों में उसका वर्णन करते हैं। उसके हाथ और पैर हर ओर हैं, आँखें, सिर और मुख सब जगह हैं, और कान पूरे लोक में हैं। वह सबको ढककर या व्याप्त करके स्थित है। यह भाषा वेदों के एक प्रसिद्ध सूक्त की और ग्यारहवें अध्याय के विश्वरूप की भी याद दिलाती है। यहाँ बिम्ब भयानक नहीं, शान्त है। हर कर्म करने वाला हाथ, हर देखने वाली आँख, हर सुनने वाला कान किसी अर्थ में ब्रह्म की ही गतिविधि है। लोक में कुछ भी उससे बाहर नहीं।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08