Sanskrit

तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।

अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ॥

11.13

Translittération

tatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā |

apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

पाण्डुपुत्र अर्जुन ने उस समय अनेक प्रकार से विभक्त अर्थात पृथक-पृथक सम्पूर्ण जगत को देवों के देव श्रीकृष्ण भगवान के उस शरीर में एक जगह स्थित देखा

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

संजय बताते हैं कि अर्जुन ने क्या देखा: अपने सब अनेक विभागों सहित सम्पूर्ण जगत, जो देवों के देव के शरीर में एक साथ स्थित था। यह श्लोक एकता और अनेकता को साथ रखता है। संसार किसी रिक्त एकता में विलीन नहीं होता; उसके भाग अलग-अलग बने रहते हैं, फिर भी सब एक ही रूप में समाए हैं। इससे वह वचन पूरा होता है जो श्रीकृष्ण ने अध्याय में पहले दिया था, जब उन्होंने अर्जुन से अपने शरीर में एकत्र सारा जगत देखने को कहा था। वर्णन का शान्त, लगभग औपचारिक स्वर उस अभिभूत करने वाले दृश्य से, और अगले श्लोक में अर्जुन की प्रतिक्रिया से, भिन्न है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08