Sanskrit

वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनञ्जयः ।

मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥

10.37

Translittération

vṛṣṇīnāṃ vāsudevo'smi pāṇḍavānāṃ dhanañjayaḥ |

munīnāmapyahaṃ vyāsaḥ kavīnāmuśanā kaviḥ ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

वृष्णिवंशियों में (यादवों के अंतर्गत एक वृष्णि वंश भी था) वासुदेव अर्थात्‌ मैं स्वयं तेरा सखा, पाण्डवों में धनञ्जय अर्थात्‌ तू, मुनियों में वेदव्यास और कवियों में शुक्राचार्य कवि भी मैं ही हूँ

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

अब सूची स्वयं कथा के पात्रों तक पहुँचती है। वृष्णियों में, जो श्रीकृष्ण का अपना कुल है, वे वासुदेव हैं, अर्थात् स्वयं श्रीकृष्ण। पाण्डवों में वे धनंजय हैं, अर्थात् स्वयं श्रोता अर्जुन। मुनियों में वे व्यास हैं, जिनसे यह कथा आई है, और ऋषि-कवियों में वे उशना हैं, जिन्हें शुक्र भी कहते हैं और जो बुद्धिमान मंत्री माने जाते हैं। यह श्लोक आत्मीय है। दिव्य विभूति केवल दूर के देवताओं और पर्वतों में नहीं, बल्कि रथ पर बैठे दोनों व्यक्तियों में और उनके वचनों को लिखने वाले रचयिता में भी है। अर्जुन सुनते हैं कि वे भी दिव्य का एक चिह्न हैं।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08