Sanskrit

अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।

गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥

10.26

Translittération

aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ |

gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

मैं सब वृक्षों में पीपल का वृक्ष, देवर्षियों में नारद मुनि, गन्धर्वों में चित्ररथ और सिद्धों में कपिल मुनि हूँ

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

अश्वत्थ, अर्थात् पीपल, भारतीय परम्परा में सबसे पूज्य वृक्ष है, और गीता में आगे यह स्वयं संसार के बिम्ब के रूप में आता है। नारद, जिनका नाम अर्जुन अध्याय में पहले ले चुके हैं, देवर्षियों में प्रमुख हैं। गन्धर्व स्वर्ग के संगीतकार हैं, और चित्ररथ उनके राजा हैं। सिद्धों में, अर्थात् जिन्होंने पूर्णता पा ली है, श्रीकृष्ण कपिल मुनि का नाम लेते हैं, जिन्हें परम्परा में सांख्य दर्शन से जोड़ा जाता है। यह श्लोक पूज्यता, भक्ति, संगीत और दार्शनिक अन्तर्दृष्टि को एक ही पंक्ति के उदाहरणों में समेटता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08