Sanskrit

उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।

नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥

1.44

Translittération

utsannakuladharmāṇāṃ manuṣyāṇāṃ janārdana |

narake niyataṃ vāso bhavatītyanuśuśruma ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

हे जनार्दन! जिनका कुल-धर्म नष्ट हो गया है, ऐसे मनुष्यों का अनिश्चितकाल तक नरक में वास होता है, ऐसा हम सुनते आए हैं

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

अर्जुन अपने तर्क को उस बात से पुष्ट करते हैं जो उन्होंने सुनी है, अर्थात् बड़ों और ग्रन्थों से प्राप्त शिक्षा। वे कहते हैं कि जिनके कुलधर्म नष्ट हो जाते हैं, उन्हें दीर्घकाल तक नरक में रहना पड़ता है। हमने सुना है, यह वाक्यांश दिखाता है कि वे अपनी अन्तर्दृष्टि पर नहीं, परम्परा पर निर्भर हैं। यह आगे महत्त्वपूर्ण होता है, जब श्रीकृष्ण सुनी-सुनाई धारणा और प्रत्यक्ष समझ के बीच भेद करेंगे। यहाँ अर्जुन हर प्रमाण जुटाते हैं, व्यक्तिगत, सामाजिक और शास्त्रीय, ताकि उस इनकार को उचित ठहरा सकें जो उनका हृदय पहले ही कर चुका है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08