Sanskrit

दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।

उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥

1.43

Translittération

doṣairetaiḥ kulaghnānāṃ varṇasaṅkarakārakaiḥ |

utsādyante jātidharmāḥ kuladharmāśca śāśvatāḥ ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

इन वर्णसंकरकारक दोषों से कुलघातियों के सनातन कुल-धर्म और जाति-धर्म नष्ट हो जाते हैं

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

अर्जुन सामाजिक तर्क का सार देते हैं। कुल का नाश करने वालों के दोष वर्णसंकर लाते हैं, और उससे जातिधर्म, अर्थात् जन्म से जुड़े समुदाय के कर्तव्य, तथा कुलधर्म, अर्थात् परिवार के कर्तव्य, दोनों उखड़ जाते हैं। यह श्लोक पहले की बातों को दोहराकर एक कथन में समेटता है। अर्जुन के लिए यह युद्ध पीढ़ियों से मिली कर्तव्य-परम्परा के पूरे ताने-बाने के लिए खतरा है। उनकी बताई सामाजिक व्यवस्था के बारे में कोई कुछ भी सोचे, उनकी चिन्ता स्थिरता और निरन्तरता की है, जिसे वे धर्मपूर्ण जीवन का आधार मानते हैं।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08