Sanskrit

श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।

तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥

कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।

1.27

Translittération

śvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi |

tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvānbandhūnavasthitān ||

kṛpayā parayāviṣṭo viṣīdannidamabravīt |

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

দুই সেনাতেই শ্বশুরেরা ও সুহৃদেরা। সেখানে দাঁড়িয়ে থাকা এই সমস্ত আত্মীয়কে দেখে কুন্তীপুত্র গভীর করুণায় আচ্ছন্ন হয়ে বিষণ্ণ মনে বললেন।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

তালিকা শেষ হয় শ্বশুর ও শুভাকাঙ্ক্ষীদের নামে, আর সঞ্জয় জানান যে এই আত্মীয়েরা দুই সেনাতেই আছেন। কুন্তীপুত্র অর্জুন গভীর করুণায় (কৃপা) আচ্ছন্ন হয়ে বিষাদভরা মনে কথা বলতে শুরু করেন। বিষাদে ডুবে যাওয়ার এই ভাব থেকেই অধ্যায়টির প্রথাগত নাম অর্জুনবিষাদযোগ। লক্ষণীয় যে তাঁর প্রতিক্রিয়াকে বলা হয়েছে করুণা; এটি দুর্বলতা না মহত্ত্ব, সেই প্রশ্নই পরবর্তী সংলাপের সূচনা করে।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08