Sanskrit

भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।

उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥

1.25

Translittération

bhīṣmadroṇapramukhataḥ sarveṣāṃ ca mahīkṣitām |

uvāca pārtha paśyaitānsamavetānkurūniti ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

भीष्म, द्रोण और सभी राजाओं के सामने, और कहा: हे पार्थ, यहाँ एकत्र इन कुरुओं को देखो।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

श्रीकृष्ण रथ को ठीक भीष्म और द्रोण के सामने खड़ा करते हैं, जिन दो बड़ों का अर्जुन सबसे अधिक सम्मान करते हैं, और इस अध्याय में अपना एकमात्र वचन कहते हैं: हे पार्थ, इन एकत्र कुरुओं को देखो। स्थान और शब्दों का चुनाव जान-बूझकर किया हुआ लगता है। वे अर्जुन को पार्थ कहते हैं, जो उनकी माता कुन्ती की याद दिलाता है, और शत्रुओं को कुरु कहते हैं, जो दोनों पक्षों का साझा कुलनाम है। अनेक पाठक मानते हैं कि श्रीकृष्ण यहाँ अर्जुन के छिपे द्वन्द्व को खुले में ला रहे हैं, ताकि उसे दबाया न जाए बल्कि उसका सामना और समाधान हो।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08