Verset 1.20
अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥
Translittération
atha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ |
pravṛtte śastrasampāte dhanurudyamya pāṇḍavaḥ ||
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Traduction
हे राजन्! इसके बाद कपिध्वज अर्जुन ने मोर्चा बाँधकर डटे हुए धृतराष्ट्र-संबंधियों को देखकर, उस शस्त्र चलने की तैयारी के समय धनुष उठाकर हृषीकेश श्रीकृष्ण महाराज से यह वचन कहा- हे अच्युत! मेरे रथ को दोनों सेनाओं के बीच में खड़ा कीजिए
D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus
हे राजन, तब शस्त्र चलने ही वाले थे कि धृतराष्ट्र के पुत्रों को व्यूह में खड़ा देखकर कपिध्वज पाण्डुपुत्र अर्जुन ने अपना धनुष उठाया,
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · +1 de plus
Mot à mot
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Explication
अब ध्यान अर्जुन पर केन्द्रित होता है। उनकी ध्वजा पर वानरवीर हनुमान का चिह्न है, जो रक्षा और विजय का प्रतीक माना जाता है। सेनाएँ तैयार खड़ी हैं और पहले शस्त्र छूटने ही वाले हैं, तभी अर्जुन धनुष उठाते हैं। श्लोक की हर बात युद्ध की तत्परता बताती है। इसी कारण आगे की घटना और भी चौंकाती है, क्योंकि जो हाथ यहाँ धनुष उठाता है, वही अध्याय के अन्त तक उसे गिरा देगा। यह वाक्य अगले श्लोक तक चलता है, जहाँ अर्जुन पहली बार बोलते हैं।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08