Sanskrit

स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।

नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलोऽभ्यनुनादयन् ॥

1.19

Translittération

sa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃ hṛdayāni vyadārayat |

nabhaśca pṛthivīṃ caiva tumulo'bhyanunādayan ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

और उस भयानक शब्द ने आकाश और पृथ्वी को भी गुंजाते हुए धार्तराष्ट्रों के अर्थात आपके पक्षवालों के हृदय विदीर्ण कर दिए

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

संजय पाण्डवों के शंखनाद का प्रभाव बताते हैं। अध्याय में पहले कौरवों का कोलाहल केवल ऊँचा था, पर यह ध्वनि धृतराष्ट्र के पुत्रों के हृदय चीर देती है और पृथ्वी तथा आकाश में गूँजती है। यह तुलना तीखी है, और संजय इसे उन्हीं पुत्रों के पिता से कह रहे हैं। अनेक पाठक इसमें परिणाम का संकेत देखते हैं: जो पक्ष चिन्ता भरी गिनती से आरम्भ हुआ था, वह अब काँप उठा है, जबकि पाण्डव आत्मविश्वास से गरजते हैं। यह श्लोक युद्ध की तैयारी करती दोनों सेनाओं के वर्णन को समाप्त करता है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08