Sanskrit

द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।

सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥

1.18

Translittération

drupado draupadeyāśca sarvaśaḥ pṛthivīpate |

saubhadraśca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pṛthakpṛthak ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

हे पृथ्वीपति, द्रुपद, द्रौपदी के पुत्र और महाबाहु सुभद्रापुत्र, सबने चारों ओर से अपने-अपने शंख अलग-अलग बजाए।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

संजय पाण्डव योद्धाओं की सूची पूरी करते हैं और धृतराष्ट्र को सीधे पृथ्वीपति कहकर सम्बोधित करते हैं। द्रुपद, द्रौपदी के पुत्र और सुभद्रा के पुत्र अभिमन्यु, सभी अलग-अलग अपने शंख बजाते हैं। दोनों पक्षों में पिता, पुत्र और पौत्रों के नामों की यह बार-बार गिनती व्यर्थ नहीं है। यह उस क्षण की तैयारी है जब अर्जुन इन्हीं सेनाओं को देखेंगे और उनमें शत्रु और मित्र नहीं, बल्कि सम्बन्धी दिखेंगे। अध्याय की ये लम्बी सूचियाँ ही उनके शोक को उसका भार देती हैं।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08