Sanskrit

काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।

धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥

1.17

Translittération

kāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ |

dhṛṣṭadyumno virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ ||

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Traduction

श्रेष्ठ धनुष वाले काशिराज और महारथी शिखण्डी एवं धृष्टद्युम्न तथा राजा विराट और अजेय सात्यकि, राजा द्रुपद एवं द्रौपदी के पाँचों पुत्र और बड़ी भुजावाले सुभद्रा पुत्र अभिमन्यु- इन सभी ने, हे राजन्‌! सब ओर से अलग-अलग शंख बजाए

D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus

Mot à mot

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Explication

शंख बजाने वाले पाण्डव योद्धाओं की सूची इस और अगले श्लोक में चलती है। काशिराज और विराट का नाम अध्याय में पहले आ चुका है। यहाँ नया नाम शिखण्डी का है, जो द्रुपद की संतान हैं, स्त्री के रूप में जन्मे और बाद में पुरुष के रूप में रहे। भीष्म ने उनसे कभी न लड़ने का प्रण लिया है, और यही बात युद्ध में भीष्म के पतन का कारण बनेगी। धृष्टद्युम्न पाण्डव सेनापति हैं। सात्यकि, जिन्हें युयुधान भी कहते हैं, अपराजित कहे गए हैं। यह सूची दिखाती है कि पाण्डव पक्ष भी एकजुट और तैयार है।

Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08