Verset 1.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥
Translittération
pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ |
pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Traduction
श्रीकृष्ण महाराज ने पाञ्चजन्य नामक, अर्जुन ने देवदत्त नामक और भयानक कर्मवाले भीमसेन ने पौण्ड्र नामक महाशंख बजाया
D’après la feuille du propriétaire · +1 de plus
हृषीकेश ने पाञ्चजन्य, धनंजय ने देवदत्त, और भयंकर कर्म करने वाले वृकोदर ने पौण्ड्र नामक महाशंख बजाया।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · +1 de plus
Mot à mot
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Explication
महाकाव्य परम्परा में प्रसिद्ध शस्त्रों की तरह हर वीर के शंख का भी अपना नाम है। श्रीकृष्ण, जिन्हें हृषीकेश अर्थात् इन्द्रियों के स्वामी कहा गया है, पाञ्चजन्य बजाते हैं, जो पंचजन नामक समुद्री असुर से प्राप्त हुआ था। अर्जुन, जिन्हें धनंजय अर्थात् धन जीतने वाला कहा गया है, देवदत्त बजाते हैं, जो देवताओं का दिया हुआ है। भीम, जिन्हें उनकी भारी भूख और बल के कारण वृकोदर कहा जाता है, पौण्ड्र बजाते हैं। मन और इन्द्रियों पर विजय के विषय वाले इस काव्य में हृषीकेश नाम विशेष अर्थ रखता है।
Par Sanskrit System · Brouillon automatique · claude-opus-5-5 · 2026-11-08