Vers 17.19
मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥
Transliteration
mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ |
parasyotsādanārthaṃ vā tattāmasamudāhṛtam ||
Von Sanskrit System · Maschineller Entwurf · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Anvaya (Prosa-Wortfolge)
यत् तपः मूढग्राहेण आत्मनः पीडया परस्य उत्सादनार्थं वा क्रियते, तत् तामसम् उदाहृतम्।
Von Sanskrit System · Maschineller Entwurf · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Erläuterung
तपः तामसं यदा मूढेन आग्रहेण, आत्मपीडया, परस्य विनाशार्थं वा क्रियते। एतत् कृष्णतमं रूपं, यत्र संयमः अन्धः विनाशकः वा। पूर्वम् आसुरनिश्चयाः इति उक्तं देहपीडनम् अत्र स्मर्यते। परोत्सादनार्थं तपः, यथा अभिचारकर्म, साधनायाः सर्वथा विपरीतम्। अतः तपसः मूल्यं तस्य प्रयोजने भावे च, न तु क्लेशस्य मात्रायाम्।
Von Sanskrit System · Maschineller Entwurf · claude-opus-5-5 · 2026-11-08