Sanskrit

Yoga Sutra Bhashya · 4.15.1 4.15.1.1

4.15.1.1

बहुचित्तालम्बनीभूतम् एकं वस्तु साधारणम्

तत्खलु नैकचित्तपरिकल्पितं नाप्य् अनेकचित्तपरिकल्पितं किंतु स्वप्रतिष्ठम्

कथं

वस्तुसाम्ये चित्तभेदात्

धर्मापेक्षं चित्तस्य वस्तुसाम्ये ऽपि सुखज्ञानं भवत्य् अधर्मापेक्षं तत एव दुःखज्ञानम् अविद्यापेक्षं तत एव मूढज्ञानं सम्यग्दर्शनापेक्षं तत एव माध्यस्थ्यज्ञानम् इति

कस्य तच्चित्तेन परिकल्पितम्

न चान्यचित्तपरिकल्पितेनार्थेनान्यस्य चित्तोपरागो युक्तः

तस्माद्वस्तुज्ञानयोर्ग्राह्यग्रहणभेदभिन्नयोर्विभक्तः पन्थाः

नानयोः संकरगन्धो ऽप्य् अस्तीति

सांख्यपक्षे पुनर्वस्तु त्रिगुणं चलं च गुणवृत्तम् इति धर्मादिनिमित्तापेक्षं चित्तैर् अभिसंबध्यते निमित्तानुरूपस्य च प्रत्ययस्योत्पद्यमानस्य तेन तेनात्मना हेतुर्भवति

Transliteration

bahucittālambanībhūtam ekaṃ vastu sādhāraṇam

tatkhalu naikacittaparikalpitaṃ nāpy anekacittaparikalpitaṃ kiṃtu svapratiṣṭham

kathaṃ

vastusāmye cittabhedāt

dharmāpekṣaṃ cittasya vastusāmye 'pi sukhajñānaṃ bhavaty adharmāpekṣaṃ tata eva duḥkhajñānam avidyāpekṣaṃ tata eva mūḍhajñānaṃ samyagdarśanāpekṣaṃ tata eva mādhyasthyajñānam iti

kasya taccittena parikalpitam

na cānyacittaparikalpitenārthenānyasya cittoparāgo yuktaḥ

tasmādvastujñānayorgrāhyagrahaṇabhedabhinnayorvibhaktaḥ panthāḥ

nānayoḥ saṃkaragandho 'py astīti

sāṃkhyapakṣe punarvastu triguṇaṃ calaṃ ca guṇavṛttam iti dharmādinimittāpekṣaṃ cittair abhisaṃbadhyate nimittānurūpasya ca pratyayasyotpadyamānasya tena tenātmanā heturbhavati

By System Admin

Translation

Draft in progress