26 shlokas
- 1
अत्राविद्या क्षेत्रं प्रसवभूमिर् उत्तरेषाम् अस्मितादीनां चतुर्विधविकल्पानां प्रसुप्ततनुविच्छिन्नोदाराणाम्
atrāvidyā kṣetraṃ prasavabhūmir uttareṣām asmitādīnāṃ caturvidhavikalpānāṃ prasuptatanuvicchinnodārāṇām
- 2
तत्र का प्रसुप्तिः
tatra kā prasuptiḥ
- 3
चेतसि शक्तिमात्रप्रतिष्ठानां बीजभावोपगमः
cetasi śaktimātrapratiṣṭhānāṃ bījabhāvopagamaḥ
- 4
तस्य प्रबोध आलम्बने संमुखीभावः
tasya prabodha ālambane saṃmukhībhāvaḥ
- 5
प्रसंख्यानवतो दग्धक्लेशबीजस्य संमुखीभूते ऽप्य् आलम्बने नासौ पुनर् अस्ति दग्धबीजस्य कुतः प्ररोह इति अतः क्षीणक्लेशः कुशलश्चरमदेह इत्य् उच्यते
prasaṃkhyānavato dagdhakleśabījasya saṃmukhībhūte 'py ālambane nāsau punar asti dagdhabījasya kutaḥ praroha iti ataḥ kṣīṇakleśaḥ kuśalaścaramadeha ity ucyate
- 6
तत्रैव सा दग्धबीजभावा पञ्चमी क्लेशावस्था नान्यत्रेति
tatraiva sā dagdhabījabhāvā pañcamī kleśāvasthā nānyatreti
- 7
सतां क्लेशानां तदा बीजसामर्थ्यं दग्धम् इति
satāṃ kleśānāṃ tadā bījasāmarthyaṃ dagdham iti
- 8
विषयस्य संमुखीभावे ऽपि सति न भवत्य् एषां प्रबोध इति उक्ता प्रसुप्तिः दग्धबीजानाम् अप्ररोहश्च
viṣayasya saṃmukhībhāve 'pi sati na bhavaty eṣāṃ prabodha iti uktā prasuptiḥ dagdhabījānām aprarohaśca
- 9
तनुत्वम् उच्यते प्रतिपक्षभावनोपहताः क्लेशास्तनवो भवन्ति
tanutvam ucyate pratipakṣabhāvanopahatāḥ kleśāstanavo bhavanti
- 10
तथा विच्छिद्य विच्छिद्य तेन तेनात्मना पुनः पुनः समुदाचरन्ति इति विच्छिन्नाः
tathā vicchidya vicchidya tena tenātmanā punaḥ punaḥ samudācaranti iti vicchinnāḥ
- 11
कथम्
katham
- 12
रागकाले क्रोधस्यादर्शनात्न हि रागकाले क्रोधः समुदाचरति
rāgakāle krodhasyādarśanātna hi rāgakāle krodhaḥ samudācarati
- 13
रागश्च क्वचिद्दृश्यमानो न विषयान्तरे नास्ति
rāgaśca kvaciddṛśyamāno na viṣayāntare nāsti
- 14
नैकस्यां स्त्रियां चैत्रो रक्त इत्य् अन्यासु स्त्रीषु विरक्तः किंतु तत्र रागो लब्धवृत्तिर् अन्यत्र तु भविष्यद्वृत्तिर् इति
naikasyāṃ striyāṃ caitro rakta ity anyāsu strīṣu viraktaḥ kiṃtu tatra rāgo labdhavṛttir anyatra tu bhaviṣyadvṛttir iti
- 15
स हि तदा प्रसुप्ततनुविच्छिन्नो भवति
sa hi tadā prasuptatanuvicchinno bhavati
- 16
विषये यो लब्धवृत्तिः स उदारः
viṣaye yo labdhavṛttiḥ sa udāraḥ
- 17
सर्व एवैते क्लेशविषयत्वं नातिक्रामन्ति
sarva evaite kleśaviṣayatvaṃ nātikrāmanti
- 18
कस्तर्हि विच्छिन्नः प्रसुप्तस्तनुर् उदारो वा क्लेश इति
kastarhi vicchinnaḥ prasuptastanur udāro vā kleśa iti
- 19
उच्यते सत्यम् एवैतत्
ucyate satyam evaitat
- 20
किंतु विशिष्टानाम् एवैतेषां विच्छिन्नादित्वम्
kiṃtu viśiṣṭānām evaiteṣāṃ vicchinnāditvam
- 21
यथैव प्रतिपक्षभावनातो विवृत्तस्तथैव स्वव्यञ्जकाञ्जनेनाभिव्यक्त इति
yathaiva pratipakṣabhāvanāto vivṛttastathaiva svavyañjakāñjanenābhivyakta iti
- 22
सर्व एव अमी क्लेशा अविद्याभेदाः
sarva eva amī kleśā avidyābhedāḥ
- 23
कस्मात्
kasmāt
- 24
सर्वेष्व् अविद्यैवाभिप्लवते
sarveṣv avidyaivābhiplavate
- 25
यद् अविद्यया वस्त्व् आकार्यते तद् एवानुशेरते क्लेशा विपर्यासप्रत्ययकाल उपलभ्यन्ते क्षीयमाणां चाविद्याम् अनुक्षीयन्त इति
yad avidyayā vastv ākāryate tad evānuśerate kleśā viparyāsapratyayakāla upalabhyante kṣīyamāṇāṃ cāvidyām anukṣīyanta iti
- 26
तत्राविद्यास्वरूपम् उच्यते
tatrāvidyāsvarūpam ucyate

