Sanskrit

2 shlokas

  1. 1

    अविद्यादयः क्लेशाः कुशलाकुशलानि कर्माणि तत्फलं विपाकः तदनुगुणा वासना आशयाः

    ते च मनसि वर्तमानाः पुरुषे व्यपदिश्यन्ते स हि तत्फलस्य भोक्तेति

    यथा जयः पराजयो वा योद्धृषु वर्तमानः स्वामिनि व्यपदिश्यते

    यो ह्य् अनेन भोगेनापरामृष्टः स पुरुषविशेष ईश्वरः

    कैवल्यं प्राप्तास्तर्हि सन्ति च बहवः केवलिनः ते हि त्रीणि बन्धनानि छित्त्वा कैवल्यं प्राप्ताः

    ईश्वरस्य च तत्संबन्धो न भूतो न भावी

    यथा मुक्तस्य पूर्वा बन्धकोटिः प्रज्ञायते नैवम् ईश्वरस्य

    यथा वा प्रकृतिलीनस्योत्तरा बन्धकोटिः संभाव्यते नैवम् ईश्वरस्य

    स तु सदैव मुक्तः सदैवेश्वर इति

    यो ऽसौ प्रकृष्टसत्त्वोपादानाद् ईश्वरस्य शाश्वतिक उत्कर्षः स किं सनिमित्त आहोस्विन्निर्निमित्त इति

    तस्य शास्त्रं निमित्तम्

    शास्त्रं पुनः किंनिमित्तम्

    प्रकृष्टसत्त्वनिमित्तम्

    एतयोः शास्त्रोत्कर्षयोर् ईश्वरसत्त्वे वर्तमानयोर् अनादिः संबन्धः

    एतस्माद् एतद्भवति सदैवेश्वरः सदैव मुक्त इति

    तच्च तस्यैश्वर्यं साम्यातिशयविनिर्मुक्तम्न तावद् ऐश्वर्यान्तरेण तद् अतिशय्यते

    यद् एवातिशयि स्यात्तद् एव तत्स्यात्

    तस्माद्यत्र काष्ठाप्राप्तिर् ऐश्वर्यस्य स ईश्वरः

    न च तत्समानम् ऐश्वर्यम् अस्ति

    कस्मात्

    द्वयोस्तुल्ययोर् एकस्मिन्युगपत्कामिते ऽर्थे नवम् इदम् अस्तु पुराणम् इदम् अस्त्व् इत्य् एकस्य सिद्धाव् इतरस्य प्राकाम्यविधाताद् ऊनत्वं प्रसक्तम्

    द्वयोश्च तुल्ययोर्युगपत्कामितार्थप्राप्तिर्नास्ति अर्थस्य विरुद्धत्वात्

    तस्माद्यस्य साम्यातिशयैर्निविर्मुक्तम् ऐश्वर्यं स एवेश्वरः स पुरुषविशेष इति

    avidyādayaḥ kleśāḥ kuśalākuśalāni karmāṇi tatphalaṃ vipākaḥ tadanuguṇā vāsanā āśayāḥ

    te ca manasi vartamānāḥ puruṣe vyapadiśyante sa hi tatphalasya bhokteti

    yathā jayaḥ parājayo vā yoddhṛṣu vartamānaḥ svāmini vyapadiśyate

    yo hy anena bhogenāparāmṛṣṭaḥ sa puruṣaviśeṣa īśvaraḥ

    kaivalyaṃ prāptāstarhi santi ca bahavaḥ kevalinaḥ te hi trīṇi bandhanāni chittvā kaivalyaṃ prāptāḥ

    īśvarasya ca tatsaṃbandho na bhūto na bhāvī

    yathā muktasya pūrvā bandhakoṭiḥ prajñāyate naivam īśvarasya

    yathā vā prakṛtilīnasyottarā bandhakoṭiḥ saṃbhāvyate naivam īśvarasya

    sa tu sadaiva muktaḥ sadaiveśvara iti

    yo 'sau prakṛṣṭasattvopādānād īśvarasya śāśvatika utkarṣaḥ sa kiṃ sanimitta āhosvinnirnimitta iti

    tasya śāstraṃ nimittam

    śāstraṃ punaḥ kiṃnimittam

    prakṛṣṭasattvanimittam

    etayoḥ śāstrotkarṣayor īśvarasattve vartamānayor anādiḥ saṃbandhaḥ

    etasmād etadbhavati sadaiveśvaraḥ sadaiva mukta iti

    tacca tasyaiśvaryaṃ sāmyātiśayavinirmuktamna tāvad aiśvaryāntareṇa tad atiśayyate

    yad evātiśayi syāttad eva tatsyāt

    tasmādyatra kāṣṭhāprāptir aiśvaryasya sa īśvaraḥ

    na ca tatsamānam aiśvaryam asti

    kasmāt

    dvayostulyayor ekasminyugapatkāmite 'rthe navam idam astu purāṇam idam astv ity ekasya siddhāv itarasya prākāmyavidhātād ūnatvaṃ prasaktam

    dvayośca tulyayoryugapatkāmitārthaprāptirnāsti arthasya viruddhatvāt

    tasmādyasya sāmyātiśayairnivirmuktam aiśvaryaṃ sa eveśvaraḥ sa puruṣaviśeṣa iti

  2. 2