81 shlokas
- 1
भूर्भूतधात्री गिरिकर्णिकाब्धिद्वीपा समुद्राम्बरमेखला कुः
क्षमाद्रिकीला च जगद्वहा च पुंसि स्मृतौ मध्यमलोकमर्त्यौ
bhūrbhūtadhātrī girikarṇikābdhidvīpā samudrāmbaramekhalā kuḥ
kṣamādrikīlā ca jagadvahā ca puṃsi smṛtau madhyamalokamartyau
- 2
सहा कान्ता गन्धवती रत्नगर्भा च मेदिनी
स्वस्थली भारताख्यं तु वर्षं हैमवतं विदुः
sahā kāntā gandhavatī ratnagarbhā ca medinī
svasthalī bhāratākhyaṃ tu varṣaṃ haimavataṃ viduḥ
- 3
भारतं नरभूः किंपूरुषं हरिवर्षं ततः
भद्राश्वम् उत्तरकुरुर्हिरण्मयमिलावृतम्
bhārataṃ narabhūḥ kiṃpūruṣaṃ harivarṣaṃ tataḥ
bhadrāśvam uttarakururhiraṇmayamilāvṛtam
- 4
केतुमालममूनि स्युर्भुवो वर्षाणि वै नव
जम्बूप्लक्षकुशक्रौञ्चशाकशाल्मलिपुष्करैः
ketumālamamūni syurbhuvo varṣāṇi vai nava
jambūplakṣakuśakrauñcaśākaśālmalipuṣkaraiḥ
- 5
द्वीपाः सप्ताथ सप्तैव समुद्रा अपि कीर्तिताः
लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिदुग्धपयोमयाः
dvīpāḥ saptātha saptaiva samudrā api kīrtitāḥ
lavaṇekṣusurāsarpirdadhidugdhapayomayāḥ
- 6
उषरस्तूषवान् ऊषो ब्रह्मावर्तस्तपोवटः
कुरुक्षेत्रं प्रयागं च हिमाद्रिं विन्ध्यमन्तरा
uṣarastūṣavān ūṣo brahmāvartastapovaṭaḥ
kurukṣetraṃ prayāgaṃ ca himādriṃ vindhyamantarā
- 7
मध्यदेशोऽथ पुण्ड्राः स्युर्वरेन्द्री गौडनीवृति
प्रभासः सोमतीर्थं स्यादन्तर्वेदी कुशस्थली
madhyadeśo'tha puṇḍrāḥ syurvarendrī gauḍanīvṛti
prabhāsaḥ somatīrthaṃ syādantarvedī kuśasthalī
- 8
प्राग्ज्योतिषः कामरूपे तीरभुक्तिस्तु निच्छविः
विदेहाश्चाथ कश्मीरे कीराः स्युः शास्त्रशिल्पिनः
prāgjyotiṣaḥ kāmarūpe tīrabhuktistu nicchaviḥ
videhāścātha kaśmīre kīrāḥ syuḥ śāstraśilpinaḥ
- 9
तुरुष्काः खशयष्टक्का वाह्लीकाश्च त्रिगर्तकाः
दशेरका मरुभुवो मालवाः स्युरवन्तयः
turuṣkāḥ khaśayaṣṭakkā vāhlīkāśca trigartakāḥ
daśerakā marubhuvo mālavāḥ syuravantayaḥ
- 10
डाहलाश्चेदयश्चैद्याः कारूषास्तु बृहद्गृहाः
यदवस्तु दशार्हाः स्युः सात्वताः कुकुराश्च ते
ḍāhalāścedayaścaidyāḥ kārūṣāstu bṛhadgṛhāḥ
yadavastu daśārhāḥ syuḥ sātvatāḥ kukurāśca te
- 11
ओण्ड्रा उत्कलनामानो मगधाः कीकटा मताः
वेलाकूलं तामलिप्तं तामलिप्ती तमालिका
oṇḍrā utkalanāmāno magadhāḥ kīkaṭā matāḥ
velākūlaṃ tāmaliptaṃ tāmaliptī tamālikā
- 12
एकचक्रं हरिगृहं शंभुपुर्यथ वर्तनिः
पूर्वदेशोऽथ साकेतम् अयोध्योत्तरकोशला
ekacakraṃ harigṛhaṃ śaṃbhupuryatha vartaniḥ
pūrvadeśo'tha sāketam ayodhyottarakośalā
- 13
कुशस्थलं कान्यकुब्जं नागाङ्गं हस्तिनापुरम्
गजाह्वं हास्तिनं चाथ श्रावस्ती धर्मपत्तनम्
kuśasthalaṃ kānyakubjaṃ nāgāṅgaṃ hastināpuram
gajāhvaṃ hāstinaṃ cātha śrāvastī dharmapattanam
- 14
कुरुक्षेत्रं विनशनं कौशाम्बी वत्सपत्तनम्
प्राजापत्यः प्रयागः स्याद्द्वारका वनमालिनी
kurukṣetraṃ vinaśanaṃ kauśāmbī vatsapattanam
prājāpatyaḥ prayāgaḥ syāddvārakā vanamālinī
- 15
द्वारवत्यब्धिनगरी विदेहामिथिले समे
मथुरा तु मधूपघ्नं जित्वरी तु तपःस्थली
dvāravatyabdhinagarī videhāmithile same
mathurā tu madhūpaghnaṃ jitvarī tu tapaḥsthalī
- 16
वाराणसी तीर्थराजी विशालोज्जयिनी समे
चम्पा तु मालिनी पुष्पपुरं पाटलिपुत्रकम्
vārāṇasī tīrtharājī viśālojjayinī same
campā tu mālinī puṣpapuraṃ pāṭaliputrakam
- 17
देवीकोटो बाणपुरं कोटीवर्षम् उमावनम्
स्याच्छोणितपुरं चाथ योजनं मार्गधेनुकम्
devīkoṭo bāṇapuraṃ koṭīvarṣam umāvanam
syācchoṇitapuraṃ cātha yojanaṃ mārgadhenukam
- 18
क्रिमिशैलस्तु वल्मीकः शक्रमूर्धाथ संचरः
धरणः पिण्डलः सेतुः पन्थास्तु क्षुल्लमो वहः
krimiśailastu valmīkaḥ śakramūrdhātha saṃcaraḥ
dharaṇaḥ piṇḍalaḥ setuḥ panthāstu kṣullamo vahaḥ
- 19
वाटः पथश्च माथश्च खपुरं तूर्ध्वगं पुरम्
हरिश्चन्द्रपुरं शौभम् उद्रङ्गः प्रतिमार्गकः
vāṭaḥ pathaśca māthaśca khapuraṃ tūrdhvagaṃ puram
hariścandrapuraṃ śaubham udraṅgaḥ pratimārgakaḥ
- 20
त्रङ्गात्रङ्गौ निर्मुटं तु पण्याजीवकचङ्गले
पुंसि हट्टक्रयारोहौ जन्यं ग्राममुखं च तत्
traṅgātraṅgau nirmuṭaṃ tu paṇyājīvakacaṅgale
puṃsi haṭṭakrayārohau janyaṃ grāmamukhaṃ ca tat
- 21
स्याद् अभिष्यन्दिवमनं शाखानगरमित्यपि
शासनं धर्मकीलः स्यान्मकुतिः शूद्रशासनम्
syād abhiṣyandivamanaṃ śākhānagaramityapi
śāsanaṃ dharmakīlaḥ syānmakutiḥ śūdraśāsanam
- 22
पट्टोलिका क्ᄆप्तकीला पांसुकीलं न कस्यचित्
षड्भिर्यवैः स्यादङ्गुष्ठ एतैर्द्वादशभिर्भवेत्
paṭṭolikā kᄆptakīlā pāṃsukīlaṃ na kasyacit
ṣaḍbhiryavaiḥ syādaṅguṣṭha etairdvādaśabhirbhavet
- 23
वितस्तिः स्यादतो द्वाभ्यां हस्तः स्यात्तच्चतुष्टयम्
दण्डो धन्वन्तरं तस्य सहस्रद्वितयेन तु
vitastiḥ syādato dvābhyāṃ hastaḥ syāttaccatuṣṭayam
daṇḍo dhanvantaraṃ tasya sahasradvitayena tu
- 24
क्रोशस्ताभ्यां तु गव्यूतिस्तद्द्वयं योजनं मतम्
चतुरष्टशतग्रामान्तर्द्रोणमुखकर्वटौ
krośastābhyāṃ tu gavyūtistaddvayaṃ yojanaṃ matam
caturaṣṭaśatagrāmāntardroṇamukhakarvaṭau
- 25
गर्भागारापवरके वास्तु स्याद्गृहपोतकः
स्यात्प्रासादो देवकुलं पुत्रिका शालभञ्जिका
garbhāgārāpavarake vāstu syādgṛhapotakaḥ
syātprāsādo devakulaṃ putrikā śālabhañjikā
- 26
ओको गृहं पिटं चालो वलभी चन्द्रशालिका
कूटागारं चाथ कपिशीर्षं घोटकशीर्षकम्
oko gṛhaṃ piṭaṃ cālo valabhī candraśālikā
kūṭāgāraṃ cātha kapiśīrṣaṃ ghoṭakaśīrṣakam
- 27
क्रमशीर्षं चाथ खरकुटी नापितशालिका
कुशालिका पक्षिशाला कारावेश्म वधाङ्गकम्
kramaśīrṣaṃ cātha kharakuṭī nāpitaśālikā
kuśālikā pakṣiśālā kārāveśma vadhāṅgakam
- 28
कायमानं तृणकुटी दर्भटो निभृतं गृहम्
कुडङ्गोद्घाटपिठरा इन्द्रकोषस्तु मञ्चकः
kāyamānaṃ tṛṇakuṭī darbhaṭo nibhṛtaṃ gṛham
kuḍaṅgodghāṭapiṭharā indrakoṣastu mañcakaḥ
- 29
वासागारं भोगगृहं कन्यापत्न्याटनिष्कुटाः
देवीगृहं तु वलभी लयनं सौगतालयः
vāsāgāraṃ bhogagṛhaṃ kanyāpatnyāṭaniṣkuṭāḥ
devīgṛhaṃ tu valabhī layanaṃ saugatālayaḥ
- 30
शिवस्य वृषमण्डप्यां बुधैर्गोपिटकं स्मृतम्
वातायनं गवाक्षः स्याद्वधूटशयनं तथा
śivasya vṛṣamaṇḍapyāṃ budhairgopiṭakaṃ smṛtam
vātāyanaṃ gavākṣaḥ syādvadhūṭaśayanaṃ tathā

