Sushruta Samhita · 4.11 4.11.9
4.11.9विशेषश्चात ऊर्ध्वं तत्रोदकमेहिनं पारिजातकषायं पाययेत् इक्षुमेहिनं चित्रककषायं शनैर्मेहिनं खदिरकषायं लवणमेहिनं पाठागुरुहरिद्राकषायं पिष्टमेहिनं हरिद्रादारुहरिद्राकषायं सान्द्रमेहिनं सप्तपर्णकषायं शुक्रमेहिनं दूर्वाशैवलप्लवहठकरञ्जकसेरुककषायं ककुभचन्दनकषायं वा फेनमेहिनं त्रिफलारग्वधमृद्वीकाकषायं मधुमधुरमिति पैत्तिकेषु नीलमेहिनं सालसारादिकषायम् अश्वत्थकषायं वा पाययेत्हरिद्रामेहिनं राजवृक्षकषायम् अम्लमेहिनं न्यग्रोधादिकषायं क्षारमेहिनं त्रिफलाकषायं मञ्जिष्ठामेहिनं मञ्जिष्ठाचन्दनकषायं शोणितमेहिनं गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यखर्जूरकषायं मधुमिश्रम् अत ऊर्ध्वमसाध्येष्वपि योगान्यापनार्थं वक्ष्यामस्तद्यथा सर्पिर्मेहिनं कुष्ठकुटजपाठाहिङ्गुकटुरोहिणीकल्कं गुडूचीचित्रककषायेण पाययेत्वसामेहिनम् अग्निमन्थकषायं शिंशपाकषायं वा क्षौद्रमेहिनं कदरक्रमुककषायं हस्तिमेहिनं तिन्दुककपित्थशिरीषपलाशपाठामूर्वादुःस्पर्शाकषायं चेति दह्यमानम् औदककन्दक्वाथसिद्धां यवागूं क्षीरेक्षुरसमधुरां पाययेत्
Transliteration
viśeṣaścāta ūrdhvaṃ tatrodakamehinaṃ pārijātakaṣāyaṃ pāyayet ikṣumehinaṃ citrakakaṣāyaṃ śanairmehinaṃ khadirakaṣāyaṃ lavaṇamehinaṃ pāṭhāguruharidrākaṣāyaṃ piṣṭamehinaṃ haridrādāruharidrākaṣāyaṃ sāndramehinaṃ saptaparṇakaṣāyaṃ śukramehinaṃ dūrvāśaivalaplavahaṭhakarañjakaserukakaṣāyaṃ kakubhacandanakaṣāyaṃ vā phenamehinaṃ triphalāragvadhamṛdvīkākaṣāyaṃ madhumadhuramiti paittikeṣu nīlamehinaṃ sālasārādikaṣāyam aśvatthakaṣāyaṃ vā pāyayetharidrāmehinaṃ rājavṛkṣakaṣāyam amlamehinaṃ nyagrodhādikaṣāyaṃ kṣāramehinaṃ triphalākaṣāyaṃ mañjiṣṭhāmehinaṃ mañjiṣṭhācandanakaṣāyaṃ śoṇitamehinaṃ guḍūcītindukāsthikāśmaryakharjūrakaṣāyaṃ madhumiśram ata ūrdhvamasādhyeṣvapi yogānyāpanārthaṃ vakṣyāmastadyathā sarpirmehinaṃ kuṣṭhakuṭajapāṭhāhiṅgukaṭurohiṇīkalkaṃ guḍūcīcitrakakaṣāyeṇa pāyayetvasāmehinam agnimanthakaṣāyaṃ śiṃśapākaṣāyaṃ vā kṣaudramehinaṃ kadarakramukakaṣāyaṃ hastimehinaṃ tindukakapitthaśirīṣapalāśapāṭhāmūrvāduḥsparśākaṣāyaṃ ceti dahyamānam audakakandakvāthasiddhāṃ yavāgūṃ kṣīrekṣurasamadhurāṃ pāyayet
By System Admin
Translation
Draft in progress