30 shlokas
- 1
स्थानं प्रवेशो रूपं च लक्षं लक्षणमेव च
उत्थापनं बोधनं च चक्रविश्राममेव च
sthānaṃ praveśo rūpaṃ ca lakṣaṃ lakṣaṇameva ca
utthāpanaṃ bodhanaṃ ca cakraviśrāmameva ca
- 2
भूमिकागमनं चैव अन्तावस्था तथैव च
विश्रामः परिणामश्च तथागमनमेव च
bhūmikāgamanaṃ caiva antāvasthā tathaiva ca
viśrāmaḥ pariṇāmaśca tathāgamanameva ca
- 3
इति त्रयोदशविधं शाक्तं विज्ञानमुत्तमम्
सर्वेषु त्रिकशास्त्रेषु सूचितं शम्भुना स्वयम्
iti trayodaśavidhaṃ śāktaṃ vijñānamuttamam
sarveṣu trikaśāstreṣu sūcitaṃ śambhunā svayam
- 4
नाभ्यधो ऽङ्गुलाः पञ्च मेढ्रस्योर्ध्वाङ्गुलद्वयम्
तन्मध्ये कन्दनामा च चक्रस्थानमिति स्मृतम्
nābhyadho 'ṅgulāḥ pañca meḍhrasyordhvāṅguladvayam
tanmadhye kandanāmā ca cakrasthānamiti smṛtam
- 5
प्राणापाननिरोधेन मनस्तत्रैव निःक्षिपेत्
सम्यग्वायुगतिं जित्वा यावन्मध्यगतां नयेत्
prāṇāpānanirodhena manastatraiva niḥkṣipet
samyagvāyugatiṃ jitvā yāvanmadhyagatāṃ nayet
- 6
एष प्रवेश इत्य् आहू रूपं वक्ष्यामि चाधुना
शृङ्गाटकनिभं चक्रं षडरं चापरं ध्रुवम्
eṣa praveśa ity āhū rūpaṃ vakṣyāmi cādhunā
śṛṅgāṭakanibhaṃ cakraṃ ṣaḍaraṃ cāparaṃ dhruvam
- 7
दाडिमीकुसुमप्रख्यं कन्दं वै जातिलोहितम्
एतद्रूपं समाख्यातं तृतीयं चिन्तनात्मकम्
dāḍimīkusumaprakhyaṃ kandaṃ vai jātilohitam
etadrūpaṃ samākhyātaṃ tṛtīyaṃ cintanātmakam
- 8
तन्मध्ये निक्षिपेच्चित्तं यावत्तत्र स्थिरीकृतम्
त्यक्तरुद्धो यदा वायुस्तदा लक्षं विनिर्दिशेत्
tanmadhye nikṣipeccittaṃ yāvattatra sthirīkṛtam
tyaktaruddho yadā vāyustadā lakṣaṃ vinirdiśet
- 9
कन्दचक्रस्य मध्यस्था त्व् अनाहतमयी कला
अधऊर्ध्वे रेखासंयुक्ता भुजंगकुटिलाकृतिः
kandacakrasya madhyasthā tv anāhatamayī kalā
adhaūrdhve rekhāsaṃyuktā bhujaṃgakuṭilākṛtiḥ
- 10
ऊर्ध्वाधो ऽवस्थितावस्था सूर्याचन्द्रमसाव् उभौ
सत्यं विराजमाना सा सहस्रार्कसमप्रभा
ūrdhvādho 'vasthitāvasthā sūryācandramasāv ubhau
satyaṃ virājamānā sā sahasrārkasamaprabhā
- 11
तामेवालोकयेच्छक्तिं मनाक्कुम्भकवृत्तिना
एतल्लक्षणम् उद्दिष्टम् उत्थापनम् अतः परम्
tāmevālokayecchaktiṃ manākkumbhakavṛttinā
etallakṣaṇam uddiṣṭam utthāpanam ataḥ param
- 12
जुषद्रेचकवृत्त्या तु मन्त्रं चैव समुच्चरेत्
प्रबुद्धां चिन्तयेच्छक्तिं दण्डवत्परमेश्वरीम्
juṣadrecakavṛttyā tu mantraṃ caiva samuccaret
prabuddhāṃ cintayecchaktiṃ daṇḍavatparameśvarīm
- 13
आधारमध्यादायाता सुषुम्नामार्गम् आश्रिता
उत्थापनं समाख्यातं बोधनं परतस्तथा
ādhāramadhyādāyātā suṣumnāmārgam āśritā
utthāpanaṃ samākhyātaṃ bodhanaṃ paratastathā
- 14
कन्दस्थो वेधयेन्नाभिं ततो हृत्स्थं पितामहम्
कण्ठस्थमच्युतं साक्षाद्रुद्रं तालुतले स्थितम्
kandastho vedhayennābhiṃ tato hṛtsthaṃ pitāmaham
kaṇṭhasthamacyutaṃ sākṣādrudraṃ tālutale sthitam
- 15
भ्रुवोर्मध्यगतं त्व् ईशं ब्रह्मद्वारे सदाशिवम्
बोधयित्वा व्रजेद् आशु पदं चानाश्रितं शिवम्
bhruvormadhyagataṃ tv īśaṃ brahmadvāre sadāśivam
bodhayitvā vrajed āśu padaṃ cānāśritaṃ śivam
- 16
एतद्बोधनम् उद्दिष्टं चक्रविश्रामणं ततः
स्वाभाविकं दलं दीप्तं द्रवं स्थिरनभोपमम्
etadbodhanam uddiṣṭaṃ cakraviśrāmaṇaṃ tataḥ
svābhāvikaṃ dalaṃ dīptaṃ dravaṃ sthiranabhopamam
- 17
अमृतं शेखरं चैव शक्तिर्ब्रह्मा तथैव च
बिन्दुनादं तथा प्रोक्तं चक्रद्वादशकं किल
amṛtaṃ śekharaṃ caiva śaktirbrahmā tathaiva ca
bindunādaṃ tathā proktaṃ cakradvādaśakaṃ kila
- 18
वेधयन्ती क्रमाच्छक्तिश्चक्रे चक्रे प्रतिक्षणम्
विश्रमेत्सा महादेवी चक्रविश्राम उत्तमः
vedhayantī kramācchaktiścakre cakre pratikṣaṇam
viśrametsā mahādevī cakraviśrāma uttamaḥ
- 19
हृदयं कम्पते पूर्वं तालुकद्वारमेव च
शिरश्च भ्रमते तस्य दृष्टिसंक्रान्तिलक्षणम्
hṛdayaṃ kampate pūrvaṃ tālukadvārameva ca
śiraśca bhramate tasya dṛṣṭisaṃkrāntilakṣaṇam
- 20
एकैकं भ्रमयत्य् अङ्गम् अङ्गप्रत्यङ्गसंधिषु
घूर्णते हृदयं चास्य सम्यग्विद्याप्रभावतः
ekaikaṃ bhramayaty aṅgam aṅgapratyaṅgasaṃdhiṣu
ghūrṇate hṛdayaṃ cāsya samyagvidyāprabhāvataḥ
- 21
यानि यानि विकाराणि अवस्था कुरुते सतः
तेषु तेषु न भेतव्यं क्रीडति परमेश्वरी
yāni yāni vikārāṇi avasthā kurute sataḥ
teṣu teṣu na bhetavyaṃ krīḍati parameśvarī
- 22
अमृते सेयम् उन्मत्ता विकारान्कुरुते बहून्
मलत्रयविकारौ बहुजन्मसु यत्कृतम्
amṛte seyam unmattā vikārānkurute bahūn
malatrayavikārau bahujanmasu yatkṛtam
- 23
धुनोति समलान्पाशात्परशक्तिसमुत्थितान्
भूमिकागमनं प्रोक्तम् अन्तावस्था तथोच्यते
dhunoti samalānpāśātparaśaktisamutthitān
bhūmikāgamanaṃ proktam antāvasthā tathocyate
- 24
यत्संक्रान्तौ रोमहर्षो ऽस्रुपातो जृम्भारम्भो गद्गदा गीर्गिरो ऽन्तः
ग्रन्थिस्फोटः स्पर्शदिव्यप्रहर्षो बिन्दुस्पन्दा नाभिकन्दात्स्फुरन्ति
yatsaṃkrāntau romaharṣo 'srupāto jṛmbhārambho gadgadā gīrgiro 'ntaḥ
granthisphoṭaḥ sparśadivyapraharṣo binduspandā nābhikandātsphuranti
- 25
अन्तावस्था समाख्याता विश्रामस्त्व् अधुनोच्यते
नाभिचक्रविनिर्याता यदा शक्तिः प्रबुध्यते
antāvasthā samākhyātā viśrāmastv adhunocyate
nābhicakraviniryātā yadā śaktiḥ prabudhyate
- 26
तदा त्व् अस्तमितं सर्वमक्षग्रामं बहिः स्थितम्
यदा सा परमा शक्तिः सुलीना परमे पदे
tadā tv astamitaṃ sarvamakṣagrāmaṃ bahiḥ sthitam
yadā sā paramā śaktiḥ sulīnā parame pade
- 27
तदा न विन्दते किंचिद्विषयी विषयान्तरम्
शिवे विश्राम्यते शक्तिस्तदा विश्राम उच्यते
tadā na vindate kiṃcidviṣayī viṣayāntaram
śive viśrāmyate śaktistadā viśrāma ucyate
- 28
यत्र विश्रमणं शक्तेर्मनस्तत्र लयं व्रजेत्
तदात्मा परमात्मत्वे ज्ञातव्यो निश्चितात्मभिः
yatra viśramaṇaṃ śaktermanastatra layaṃ vrajet
tadātmā paramātmatve jñātavyo niścitātmabhiḥ
- 29
शिवीभूतो भवत्यात्मा परिणामः स एव हि
सदा स वर्षते दिव्यम् अमृतं जन्तुजीवनम्
śivībhūto bhavatyātmā pariṇāmaḥ sa eva hi
sadā sa varṣate divyam amṛtaṃ jantujīvanam
- 30
चित्तं तत्र तु संधार्य पुनर्दैवी विशेत्तु सा
तदा त्व् आगमनं प्रोक्तमेवं सम्यक्त्रयोदश
cittaṃ tatra tu saṃdhārya punardaivī viśettu sā
tadā tv āgamanaṃ proktamevaṃ samyaktrayodaśa

