1 shloka
- 1
असदकरणात्
न सद् असत्
असतो ऽकरणं तस्मात्सत्कार्यम्
इह लोके ऽसत्करणम्नास्ति
तस्मात्सतः करणाद् अस्ति प्राग् उत्पत्तेः प्रधाने व्यक्तम्
अतः सत्कार्यम्
किं चान्यत्
उपादानग्रहणात्
उपादानम्कारणम्तस्य ग्रहणात्
इह लोके यो येनार्थी स तदुपादानग्रहणं करोति
दध्यर्थी क्षीरस्य न तु जलस्य
तस्मात्सत्कार्यम्
इतश्च
सर्वसंभवाभावात्
सर्वस्य सर्वत्र संभवो नास्ति
यथा सुवर्णस्य रजतादौ तृणपांसुसिकतासु
तस्मात्सर्वसम्भवाभावात्सत्कार्यम्
इतश्च
शक्तस्य शक्यकरणात्
इह कुलालः शक्तो मृद्दण्डचक्रचीवररज्जुनीरादिकरणोपकरणं वा शक्यम् एव घटम्मृत्पिण्डाद् उत्पादयति
तस्मात्सत्कार्यम्
इतश्च कारणभावाच्च सत्कार्यम्
कारणं यल्लक्षणम्तल्लक्षणम् एव कार्यम् अपि
यथा यवेभ्यो यवा व्रीहिभ्यो व्रीहयः
यदासत्कार्यं स्यात्ततः कोद्रवेभ्यः शालयः स्युः
न च सन्तीति तस्मात्सत्कार्यम्
एवम्पञ्चभिर्हेतुभिः प्रधाने महदादि लिङ्गम् अस्ति
तस्मात्सत उत्पत्तिर्नासत इति
प्रकृतिविरूपं सरूपम्च यद् उक्तं तत्कथम् इत्युच्यते
asadakaraṇāt
na sad asat
asato 'karaṇaṃ tasmātsatkāryam
iha loke 'satkaraṇamnāsti
tasmātsataḥ karaṇād asti prāg utpatteḥ pradhāne vyaktam
ataḥ satkāryam
kiṃ cānyat
upādānagrahaṇāt
upādānamkāraṇamtasya grahaṇāt
iha loke yo yenārthī sa tadupādānagrahaṇaṃ karoti
dadhyarthī kṣīrasya na tu jalasya
tasmātsatkāryam
itaśca
sarvasaṃbhavābhāvāt
sarvasya sarvatra saṃbhavo nāsti
yathā suvarṇasya rajatādau tṛṇapāṃsusikatāsu
tasmātsarvasambhavābhāvātsatkāryam
itaśca
śaktasya śakyakaraṇāt
iha kulālaḥ śakto mṛddaṇḍacakracīvararajjunīrādikaraṇopakaraṇaṃ vā śakyam eva ghaṭammṛtpiṇḍād utpādayati
tasmātsatkāryam
itaśca kāraṇabhāvācca satkāryam
kāraṇaṃ yallakṣaṇamtallakṣaṇam eva kāryam api
yathā yavebhyo yavā vrīhibhyo vrīhayaḥ
yadāsatkāryaṃ syāttataḥ kodravebhyaḥ śālayaḥ syuḥ
na ca santīti tasmātsatkāryam
evampañcabhirhetubhiḥ pradhāne mahadādi liṅgam asti
tasmātsata utpattirnāsata iti
prakṛtivirūpaṃ sarūpamca yad uktaṃ tatkatham ityucyate

