Sanskrit

1 shloka

  1. 1

    यद्यपि पञ्चविंशतितत्त्वज्ञानं सम्यग्ज्ञानं भवति तथापि संस्कारवशाद्धृतशरीरो योगी तिष्ठति

    कथम्

    चक्रभ्रमवच्चक्रभ्रमेण तुल्यम्

    यथा कुलालश्चक्रं भ्रमयित्वा घटं करोति मृत्पिण्डं चक्रम् आरोप्य

    पुनः कृत्वा घटं पर्यामुञ्चति चक्रं भ्रमत्येव संस्कारवशात्

    एवं सम्यग्ज्ञानाधिगमाद् उत्पन्नसम्यग्ज्ञानस्य धर्मादीनाम् अकारणप्राप्तौ

    एतानि सप्तरूपाणि बन्धनभूतानि सम्यग्ज्ञानेन दग्धानि

    यथा नाग्निना दग्धानि बीजानि प्ररोहणसमर्थान्येवम् एतानि धर्मादीनि बन्धनानि न समर्थानि

    धर्मादीनाम् अकारणप्राप्तौ संस्कारवशाद्धृतशरीरस्तिष्ठति

    ज्ञानाद्वर्तमानधर्माधर्मक्षयः कस्मान्न भवति

    वर्तमानत्वाद् एव क्षणान्तरे क्षयम् अप्येति

    ज्ञानं त्वनागतकर्म दहति वर्तमानशरीरेण च यत्करोति तद् अपीति विहितानुष्ठानकरणाद् इति

    संस्कारक्षयाच्छरीरपाते मोक्षः

    स किंविशिष्टो भवति

    इत्युच्यते

    yadyapi pañcaviṃśatitattvajñānaṃ samyagjñānaṃ bhavati tathāpi saṃskāravaśāddhṛtaśarīro yogī tiṣṭhati

    katham

    cakrabhramavaccakrabhrameṇa tulyam

    yathā kulālaścakraṃ bhramayitvā ghaṭaṃ karoti mṛtpiṇḍaṃ cakram āropya

    punaḥ kṛtvā ghaṭaṃ paryāmuñcati cakraṃ bhramatyeva saṃskāravaśāt

    evaṃ samyagjñānādhigamād utpannasamyagjñānasya dharmādīnām akāraṇaprāptau

    etāni saptarūpāṇi bandhanabhūtāni samyagjñānena dagdhāni

    yathā nāgninā dagdhāni bījāni prarohaṇasamarthānyevam etāni dharmādīni bandhanāni na samarthāni

    dharmādīnām akāraṇaprāptau saṃskāravaśāddhṛtaśarīrastiṣṭhati

    jñānādvartamānadharmādharmakṣayaḥ kasmānna bhavati

    vartamānatvād eva kṣaṇāntare kṣayam apyeti

    jñānaṃ tvanāgatakarma dahati vartamānaśarīreṇa ca yatkaroti tad apīti vihitānuṣṭhānakaraṇād iti

    saṃskārakṣayāccharīrapāte mokṣaḥ

    sa kiṃviśiṣṭo bhavati

    ityucyate