Sanskrit

1 shloka

  1. 1

    तत्रेति तेषु देवमानुषतिर्यग्योनिषु जराकृतं मरणकृतं चैव दुःखं चेतनः चैतन्यवान्पुरुषः प्राप्नोति न प्रधानं न बुद्धिर्नाहंकारो न तन्मात्राणीन्द्रियाणि महाभूतानि च

    कियन्तं कालं पुरुषो दुःखं प्राप्नोतीति तद्विविनक्ति

    लिङ्गस्य आ विनिवृत्तेः

    यत्तन्महदादि लिङ्गशरीरेणाविश्य तत्र व्यक्तीभवति तद्यावन्न निवर्तते संसारशरीरम् इति तावत्संक्षेपेण त्रिषु स्थानेषु पुरुषो जरामरणकृतं दुःखं प्राप्नोति

    लिङ्गस्य आ विनिवृत्तेर्लिङ्गस्य विनिवृत्तिं यावत्

    लिङ्गनिवृत्तौ मोक्षो मोक्षप्राप्तौ नास्ति दुःखम् इति

    तत्पुनः केन निवर्तते

    यदा पञ्चविंशतितत्त्वज्ञानं स्यात्सत्त्वपुरुषान्यथाख्यातिलक्षणम् इदं प्रधानम् इयं बुद्धिर् अयम् अहंकार इमानि पञ्च महाभूतानि येभ्यो ऽन्यः पुरुषो विसदृश इति

    एवं ज्ञानाल्लिङ्गनिवृत्तिस्ततो मोक्ष इति

    प्रकृतेः किं निमित्तम् आरम्भ इत्युच्यते

    tatreti teṣu devamānuṣatiryagyoniṣu jarākṛtaṃ maraṇakṛtaṃ caiva duḥkhaṃ cetanaḥ caitanyavānpuruṣaḥ prāpnoti na pradhānaṃ na buddhirnāhaṃkāro na tanmātrāṇīndriyāṇi mahābhūtāni ca

    kiyantaṃ kālaṃ puruṣo duḥkhaṃ prāpnotīti tadvivinakti

    liṅgasya ā vinivṛtteḥ

    yattanmahadādi liṅgaśarīreṇāviśya tatra vyaktībhavati tadyāvanna nivartate saṃsāraśarīram iti tāvatsaṃkṣepeṇa triṣu sthāneṣu puruṣo jarāmaraṇakṛtaṃ duḥkhaṃ prāpnoti

    liṅgasya ā vinivṛtterliṅgasya vinivṛttiṃ yāvat

    liṅganivṛttau mokṣo mokṣaprāptau nāsti duḥkham iti

    tatpunaḥ kena nivartate

    yadā pañcaviṃśatitattvajñānaṃ syātsattvapuruṣānyathākhyātilakṣaṇam idaṃ pradhānam iyaṃ buddhir ayam ahaṃkāra imāni pañca mahābhūtāni yebhyo 'nyaḥ puruṣo visadṛśa iti

    evaṃ jñānālliṅganivṛttistato mokṣa iti

    prakṛteḥ kiṃ nimittam ārambha ityucyate