Sanskrit

1 shloka

  1. 1

    ऊर्ध्वम् इत्यष्टसु देवस्थानेषु सत्त्वविशालः सत्त्वविस्तारः

    सत्त्वोत्कट ऊर्ध्वसत्त्व इति

    तत्रापि रजस्तमसी स्तः

    तमोविशालो मूलतः पश्वादिषु स्थावरान्तेषु सर्वः सर्गस्तमसाधिक्येन व्याप्तः

    तत्रापि सत्त्वतमसी स्तः

    मध्ये मानुषे रज उत्कटम्

    तत्रापि सत्त्वतमसी विद्येते

    तस्माद्दुःखप्राया मनुष्याः

    एवं ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तो ब्रह्मादिस्थावरान्त इत्यर्थः

    एवम् अभौतिकः सर्गो लिङ्गसर्गो भावसर्गो भूतसर्गो दैवमानुषतैर्यग्योना इत्येष प्रधानकृतः षोडशविधः सर्गः

    ūrdhvam ityaṣṭasu devasthāneṣu sattvaviśālaḥ sattvavistāraḥ

    sattvotkaṭa ūrdhvasattva iti

    tatrāpi rajastamasī staḥ

    tamoviśālo mūlataḥ paśvādiṣu sthāvarānteṣu sarvaḥ sargastamasādhikyena vyāptaḥ

    tatrāpi sattvatamasī staḥ

    madhye mānuṣe raja utkaṭam

    tatrāpi sattvatamasī vidyete

    tasmādduḥkhaprāyā manuṣyāḥ

    evaṃ brahmādistambaparyanto brahmādisthāvarānta ityarthaḥ

    evam abhautikaḥ sargo liṅgasargo bhāvasargo bhūtasargo daivamānuṣatairyagyonā ityeṣa pradhānakṛtaḥ ṣoḍaśavidhaḥ sargaḥ