355 shlokas
- 53
रसः सर्वमयो धातुर्येन तुष्ट उमापतिः
किं पुनर्बहुनोक्तेन त्व् अन्यथा तेन तस्य किम्
rasaḥ sarvamayo dhāturyena tuṣṭa umāpatiḥ
kiṃ punarbahunoktena tv anyathā tena tasya kim
- 54
शशिरूपमये पात्रे मर्दनं लिङ्गसंस्थितम्
दिव्यायाश्चौषधेर्योगे तत्पुटं च सुखप्रदम्
śaśirūpamaye pātre mardanaṃ liṅgasaṃsthitam
divyāyāścauṣadheryoge tatpuṭaṃ ca sukhapradam
- 55
सूतसम्पत्तिकाले तु धातुरूपी रसः शुभः
तच्छूतो येन संतुष्टस्त्रिदशैरपि दुर्जयः
sūtasampattikāle tu dhāturūpī rasaḥ śubhaḥ
tacchūto yena saṃtuṣṭastridaśairapi durjayaḥ
- 56
रम्यप्रदेशे सुस्थश्च सुप्रशस्ते शुभे दिने
तत्र कार्यम् इदं स्पष्टम् एकान्ते सुविचारितम्
ramyapradeśe susthaśca supraśaste śubhe dine
tatra kāryam idaṃ spaṣṭam ekānte suvicāritam
- 57
तुलार्धसम्मितं तौल्यं हरितालं सुपेषयेत्
शुष्कं भृङ्गरसैर्युक्तं समानं पुटकारयेत्
tulārdhasammitaṃ taulyaṃ haritālaṃ supeṣayet
śuṣkaṃ bhṛṅgarasairyuktaṃ samānaṃ puṭakārayet
- 58
पश्चाद्विपेषयेत्सूक्ष्मं त्रिदिनं निश्चलस्थितम्
आतपेन विना शुष्कमपामार्गं पुटत्रयम्
paścādvipeṣayetsūkṣmaṃ tridinaṃ niścalasthitam
ātapena vinā śuṣkamapāmārgaṃ puṭatrayam
- 59
सूक्ष्मं निष्पीडयेत्पश्चाच्छायाशुष्कं तु सर्वदा
पयोवल्लीं नवपुटं महाशुष्कं विपेषयेत्
sūkṣmaṃ niṣpīḍayetpaścācchāyāśuṣkaṃ tu sarvadā
payovallīṃ navapuṭaṃ mahāśuṣkaṃ vipeṣayet
- 60
अथ पुष्पीं समागृह्य श्वेतां च गिरिकर्णिकाम्
शतटङ्कीरसं कृत्वा छायाशुष्केन मेलयेत्
atha puṣpīṃ samāgṛhya śvetāṃ ca girikarṇikām
śataṭaṅkīrasaṃ kṛtvā chāyāśuṣkena melayet
- 61
शम्भुं चैवार्कवल्लीं तु वेल्लकारं सुशीरकीम्
नागवल्लीरसैर्मिश्रं शतटङ्कीरसैः पृथक्
śambhuṃ caivārkavallīṃ tu vellakāraṃ suśīrakīm
nāgavallīrasairmiśraṃ śataṭaṅkīrasaiḥ pṛthak
- 62
पुटं चैकादशं कृत्वा तालकेन नियोजयेत्
द्वयोर्विमिश्रितं सूक्ष्मं लेपं तालेन पीडयेत्
puṭaṃ caikādaśaṃ kṛtvā tālakena niyojayet
dvayorvimiśritaṃ sūkṣmaṃ lepaṃ tālena pīḍayet
- 63
एतयोर्योगं संगृह्य रसेनैकेन वा पुनः
षट्पुटं नयमानं तु छादनीयं प्रयत्नतः
etayoryogaṃ saṃgṛhya rasenaikena vā punaḥ
ṣaṭpuṭaṃ nayamānaṃ tu chādanīyaṃ prayatnataḥ
- 64
पुष्टां कुमारीं बहुलारसं च निष्पीड्य तेषां रसमूलकेन
गोपनीयं रसधातुमुत्तमं भो नरेन्द्र कुरु हेमवर्तनम्
puṣṭāṃ kumārīṃ bahulārasaṃ ca niṣpīḍya teṣāṃ rasamūlakena
gopanīyaṃ rasadhātumuttamaṃ bho narendra kuru hemavartanam
- 65
हिङ्गुला परिनिपीडिता दृढा कन्यकैकादशसंयुता तदा
सूक्ष्मवस्त्रगलिता सुतालके मिश्रके भवति निश्चलो रसः
hiṅgulā parinipīḍitā dṛḍhā kanyakaikādaśasaṃyutā tadā
sūkṣmavastragalitā sutālake miśrake bhavati niścalo rasaḥ
- 66
पत्त्रहंसगमनी गजध्वजी लज्जकार्कनमिता ह्य् अनामिका
अर्कविश्वम् इति पक्षयुते वै वल्लके दशदशाष्टसंयुते
pattrahaṃsagamanī gajadhvajī lajjakārkanamitā hy anāmikā
arkaviśvam iti pakṣayute vai vallake daśadaśāṣṭasaṃyute
- 67
शुष्क आतपं विना निपीडितः वर्धितो जनकजात्रवीरसे
कारयेत्तु सुदृढं रसायनम् अर्कपिप्पलजटाधरे न्यसेत्
śuṣka ātapaṃ vinā nipīḍitaḥ vardhito janakajātravīrase
kārayettu sudṛḍhaṃ rasāyanam arkapippalajaṭādhare nyaset
- 68
ताडयेत्तु पयसि गुणात्मके कारयेत्तु गुटिकां शुभालये
सप्तवारितरितं शुभमस्तु वो धातुभेदवद् इह निश्चलम्
tāḍayettu payasi guṇātmake kārayettu guṭikāṃ śubhālaye
saptavāritaritaṃ śubhamastu vo dhātubhedavad iha niścalam
- 71
कारितां च सुभगां सुकूपिकां निर्व्रणां च सुदृढां समृधयेत्
तस्या मध्ये निवेशयेदिदं मुद्रयन्तु सुदृढं कूपिकामुखम्
kāritāṃ ca subhagāṃ sukūpikāṃ nirvraṇāṃ ca sudṛḍhāṃ samṛdhayet
tasyā madhye niveśayedidaṃ mudrayantu sudṛḍhaṃ kūpikāmukham
- 72
सप्तविंशतिमितैश्च यामकैः धारयेदनलस्योपरिस्थिताम्
वीक्षयेच्छिवमना भवात्मिकां मिश्रितौषधरतैकपाटवैः
saptaviṃśatimitaiśca yāmakaiḥ dhārayedanalasyoparisthitām
vīkṣayecchivamanā bhavātmikāṃ miśritauṣadharataikapāṭavaiḥ
- 73
तावत्तु ताडयेत्तेषां यावद्बध्नाति पिण्डिकाम्
कूपीमध्ये स्थिता रक्ता गुटिका रसवीर्यदा
tāvattu tāḍayetteṣāṃ yāvadbadhnāti piṇḍikām
kūpīmadhye sthitā raktā guṭikā rasavīryadā
- 74
यदा च पश्येद् अरुणानिभां शुभां प्रभातबालारुणतार्ककान्तिम्
विराजमानं दृढकूपिकाग्रं प्राप्तव्यमेतद्गुटिकाशु भाग्यैः
yadā ca paśyed aruṇānibhāṃ śubhāṃ prabhātabālāruṇatārkakāntim
virājamānaṃ dṛḍhakūpikāgraṃ prāptavyametadguṭikāśu bhāgyaiḥ
- 75
गुटिका च रसायनी शुभा सुलभा मानससंयुततत्परैः
पूर्वजन्मकृतपुण्यपावनैः हेमनाशगुटिका पयोनिधिः
guṭikā ca rasāyanī śubhā sulabhā mānasasaṃyutatatparaiḥ
pūrvajanmakṛtapuṇyapāvanaiḥ hemanāśaguṭikā payonidhiḥ
- 78
निशाचररसे देवि गन्धकं भावयेत्ततः
तमत्र सप्तवारं तु द्विपद्याश्च रसेन तु
niśācararase devi gandhakaṃ bhāvayettataḥ
tamatra saptavāraṃ tu dvipadyāśca rasena tu
- 79
तारपत्रस्य लेपेन त्वर्द्धार्द्धं काञ्चनोपमम्
गन्धके समजीर्णेऽस्मिन्शतवेधी भवेद्रसः
tārapatrasya lepena tvarddhārddhaṃ kāñcanopamam
gandhake samajīrṇe'sminśatavedhī bhavedrasaḥ
- 80
तद्रसे गन्धकं दत्त्वा पत्रलेपे रवौ हते
ततश्च तारमध्ये तु त्रिगुणं वाहयेत्ततः
tadrase gandhakaṃ dattvā patralepe ravau hate
tataśca tāramadhye tu triguṇaṃ vāhayettataḥ
- 81
हेमार्द्धमिलिते हेममात्रिका समतां व्रजेत्
निशाचररसैर्भाव्यं सप्तवारं तु तालकम्
hemārddhamilite hemamātrikā samatāṃ vrajet
niśācararasairbhāvyaṃ saptavāraṃ tu tālakam
- 82
तेनैव घातयेद्वङ्गं तारेण निर्वहेत्परम्
तं तारं भावयेत्सूतं तत्सूतं बन्धनं भवेत्
tenaiva ghātayedvaṅgaṃ tāreṇa nirvahetparam
taṃ tāraṃ bhāvayetsūtaṃ tatsūtaṃ bandhanaṃ bhavet
- 83
लेपमात्रेण तेनैव चतुःषष्टितमो भवेत्
शुल्वं तु दापयेत्तारैस्तत्तारं काञ्चनं भवेत्
lepamātreṇa tenaiva catuḥṣaṣṭitamo bhavet
śulvaṃ tu dāpayettāraistattāraṃ kāñcanaṃ bhavet
- 84
तत्तारे जायते श्रेष्ठं धर्मकामार्थसिद्धिदम्
निशाचरफलं तैलं ग्राह्यं पातालयन्त्रके
tattāre jāyate śreṣṭhaṃ dharmakāmārthasiddhidam
niśācaraphalaṃ tailaṃ grāhyaṃ pātālayantrake
- 85
तेन तैलेन देवेशि रसं संकोचयेद्बुधः
तत्क्षणाज्जायते देवि पुटबद्धो महारसः
tena tailena deveśi rasaṃ saṃkocayedbudhaḥ
tatkṣaṇājjāyate devi puṭabaddho mahārasaḥ
- 86
कटुकटङ्कणाभ्यां च कार्यं लिङ्गं वरानने
संकोचमारणं तेन कर्तव्यं परमाद्भुतम्
kaṭukaṭaṅkaṇābhyāṃ ca kāryaṃ liṅgaṃ varānane
saṃkocamāraṇaṃ tena kartavyaṃ paramādbhutam

