Sanskrit

ॐ भूमिरन्तरिक्षं द्यौरित्यष्टावक्षराणि । अष्टाक्षरं ह वा एकं गायत्र्यै पदमेतदु हास्या एतत्स यावदेतेषु लोकेषु तावद्ध जयति । योऽस्या एतदेवं पदं वेद ऋचो यजूंषि सामानीत्यष्टाक्षरं ह वा एकं गायत्र्यै पदमेदु हास्या एतत्स यावतीयं त्रयी विद्या तावद्ध जयति । योऽस्या एतदेवं पदं वेद प्राणोऽपानो व्यान इत्यष्टावक्षराण्यष्टाक्षरं ह वा एक गायत्र्यै पदमेतदु हास्या एतत्स यावदिदं प्राणिति तावद्ध जयति । योऽस्या एतदेवं पदं वेदाथास्या एतदेव तुरीयं दर्शितं पदं परोरजाय एष तपतीति यद्वै चतुर्थं तत्तुरीयं दर्शितं पदमिति ददर्श इव ह्येष परोरजा इति सर्वमु ह्येष रज उपर्युपरि तपत्येवं ह वा एष श्रिया यशसा तपति । योऽस्या एतदेवं पदं वेद सैषा गायत्री एतस्मिंस्तुरीयं दर्शितं पदे परोरजसि प्रतिष्ठिता तद्वै सत्सत्ये प्रतिष्ठितं चक्षुर्हि वै सत्यं तस्माद्यदिदानीं द्वौ विवदमानावेयातां अहमद्राक्षमहमश्रौषमिति । य एव ब्रूयादहमद्राक्षमिति तस्या एव श्रद्धव्या य एतद्वै तत् सत्यं बले प्रतिष्ठितं तस्मादाहुर्बलं सत्यादौ ज्ञेयं एवं वैषा गायत्र्यध्यात्मं प्रतिष्ठिता सा हैषा गायंस्ते प्राणा वै गायास्तान् प्राणांस्तते उद्यद्गायंस्तते तस्माद्गायत्री नाम स यामेवामूं मत्वा हैषैवमास यस्मा इत्याह तस्य प्रमाणं त्रायते तां हैके सावित्रीमनुष्टुभमन्वाहुरनुष्टुभैतद्वाचमनुब्रूम इति न तथा कुर्याद्गायत्रीमेवानुब्रूयाद्यदि ह वापि बह्विव प्रतिगृह्णाति । इहैव तद्गायत्र्या एकंचन पदं प्रति य इमांस्त्रीन् लोकान पूर्णान् प्रतिगृह्णीयात् सोऽस्या एतत्प्रथमं पदमाप्नुयात् अथ यावतीयं त्रयी विद्या यस्तावत् प्रतिगृह्णीयात् सोऽस्या एतद्द्वितीयमाप्नुयात् । अथ यावदिदं प्राणिति यस्तावत् प्रतिगृह्णीयात् ।तस्या उपस्थाना गायत्र्यैकपदी द्विपदी त्रिपदी चतुष्पद्यपदा सा न हि पद्यते । यस्ते तुरीयाय पदाय दर्शिताय परोरजसे सावदोमिति समधीयीत वा न हैवास्मै सकामः समृध्यते । यस्मा एवमुपतिष्ठते ह मदः प्रापमिति वा एतद्ध वै तज्जनको वैदेहो विरिलमाश्रितराश्विमुवाच । यत्तु होतर्गायत्रीं कथं हलीभूतो वहसीति । मुखं ह्यस्याः ससंभ्रमं विदांचकारेति होवाच । तस्या अग्निरेव मुखं यदिह वापि वह्निमानग्नावभ्यादधाति सर्वमेतत्सन्दहत्येवंविद्यद्यपवह्नीव पापं करोति सर्वमवैतत्सम्यग्विशुद्धो यतोऽजरोऽमृतः स भवतीति ॥

Transliteration

oṃ bhūmirantarikṣaṃ dyaurityaṣṭāvakṣarāṇi | aṣṭākṣaraṃ ha vā ekaṃ gāyatryai padametadu hāsyā etatsa yāvadeteṣu lokeṣu tāvaddha jayati | yo'syā etadevaṃ padaṃ veda ṛco yajūṃṣi sāmānītyaṣṭākṣaraṃ ha vā ekaṃ gāyatryai padamedu hāsyā etatsa yāvatīyaṃ trayī vidyā tāvaddha jayati | yo'syā etadevaṃ padaṃ veda prāṇo'pāno vyāna ityaṣṭāvakṣarāṇyaṣṭākṣaraṃ ha vā eka gāyatryai padametadu hāsyā etatsa yāvadidaṃ prāṇiti tāvaddha jayati | yo'syā etadevaṃ padaṃ vedāthāsyā etadeva turīyaṃ darśitaṃ padaṃ parorajāya eṣa tapatīti yadvai caturthaṃ tatturīyaṃ darśitaṃ padamiti dadarśa iva hyeṣa parorajā iti sarvamu hyeṣa raja uparyupari tapatyevaṃ ha vā eṣa śriyā yaśasā tapati | yo'syā etadevaṃ padaṃ veda saiṣā gāyatrī etasmiṃsturīyaṃ darśitaṃ pade parorajasi pratiṣṭhitā tadvai satsatye pratiṣṭhitaṃ cakṣurhi vai satyaṃ tasmādyadidānīṃ dvau vivadamānāveyātāṃ ahamadrākṣamahamaśrauṣamiti | ya eva brūyādahamadrākṣamiti tasyā eva śraddhavyā ya etadvai tat satyaṃ bale pratiṣṭhitaṃ tasmādāhurbalaṃ satyādau jñeyaṃ evaṃ vaiṣā gāyatryadhyātmaṃ pratiṣṭhitā sā haiṣā gāyaṃste prāṇā vai gāyāstān prāṇāṃstate udyadgāyaṃstate tasmādgāyatrī nāma sa yāmevāmūṃ matvā haiṣaivamāsa yasmā ityāha tasya pramāṇaṃ trāyate tāṃ haike sāvitrīmanuṣṭubhamanvāhuranuṣṭubhaitadvācamanubrūma iti na tathā kuryādgāyatrīmevānubrūyādyadi ha vāpi bahviva pratigṛhṇāti | ihaiva tadgāyatryā ekaṃcana padaṃ prati ya imāṃstrīn lokāna pūrṇān pratigṛhṇīyāt so'syā etatprathamaṃ padamāpnuyāt atha yāvatīyaṃ trayī vidyā yastāvat pratigṛhṇīyāt so'syā etaddvitīyamāpnuyāt | atha yāvadidaṃ prāṇiti yastāvat pratigṛhṇīyāt |tasyā upasthānā gāyatryaikapadī dvipadī tripadī catuṣpadyapadā sā na hi padyate | yaste turīyāya padāya darśitāya parorajase sāvadomiti samadhīyīta vā na haivāsmai sakāmaḥ samṛdhyate | yasmā evamupatiṣṭhate ha madaḥ prāpamiti vā etaddha vai tajjanako vaideho virilamāśritarāśvimuvāca | yattu hotargāyatrīṃ kathaṃ halībhūto vahasīti | mukhaṃ hyasyāḥ sasaṃbhramaṃ vidāṃcakāreti hovāca | tasyā agnireva mukhaṃ yadiha vāpi vahnimānagnāvabhyādadhāti sarvametatsandahatyevaṃvidyadyapavahnīva pāpaṃ karoti sarvamavaitatsamyagviśuddho yato'jaro'mṛtaḥ sa bhavatīti ||

By System Admin

Translation

Draft in progress