227 shlokas
- 1
श्रीगणेशगीर्भ्यां नमः
लम्बोदरं महाकायं लम्बौष्ठं गजकर्णकम्
विघ्नघ्नं पार्व्वतीपुत्रं नमामि गणनायकम्
śrīgaṇeśagīrbhyāṃ namaḥ
lambodaraṃ mahākāyaṃ lambauṣṭhaṃ gajakarṇakam
vighnaghnaṃ pārvvatīputraṃ namāmi gaṇanāyakam
- 2
विना शस्त्रधरं नान्यो धनुर्व्वेदस्य पारगः
अतः स्वप्ने निशि प्राप्ते शिवतत्त्वविचारणम्
vinā śastradharaṃ nānyo dhanurvvedasya pāragaḥ
ataḥ svapne niśi prāpte śivatattvavicāraṇam
- 3
अतः मन्देहदोलायां रोपणीयं न मानसम्
ग्रन्थे ऽस्मिन्चापचतुरैर्वीरचिन्तामणौ क्वचित्
ataḥ mandehadolāyāṃ ropaṇīyaṃ na mānasam
granthe 'smincāpacaturairvīracintāmaṇau kvacit
- 4
यस्याभ्यासे प्रसादेन निष्पद्यन्ते धनुर्धराः
जेतारः परसैन्यानां तस्याभ्यासो विधीयताम्
yasyābhyāse prasādena niṣpadyante dhanurdharāḥ
jetāraḥ parasainyānāṃ tasyābhyāso vidhīyatām
- 5
एकोऽपि यत्र नगरे प्रसिद्धः स्याद्धनुर्द्धरः
ततो यान्त्यरयो दूरं मृगाः सिंहगृहादिव
eko'pi yatra nagare prasiddhaḥ syāddhanurddharaḥ
tato yāntyarayo dūraṃ mṛgāḥ siṃhagṛhādiva
- 6
आचार्य्येण धनुर्देयं ब्राह्मणेन परीक्षिते
शठे धूर्त्ते कृतघ्ने च मन्दबुद्धौ न दीयते
ācāryyeṇa dhanurdeyaṃ brāhmaṇena parīkṣite
śaṭhe dhūrtte kṛtaghne ca mandabuddhau na dīyate
- 7
ब्राह्मणाय धनुर्देयं खड्गं वै क्षत्रियाय च
वैश्याय दापयेत्कुन्तं गदां शूद्राय दापयेत्
brāhmaṇāya dhanurdeyaṃ khaḍgaṃ vai kṣatriyāya ca
vaiśyāya dāpayetkuntaṃ gadāṃ śūdrāya dāpayet
- 8
धनुश्चक्रं तु कुन्तं च खड्गं च छुरिकां गदाम्
सप्तमं बाहूयुद्धं स्यादेवं युद्धानि सप्तधा
dhanuścakraṃ tu kuntaṃ ca khaḍgaṃ ca churikāṃ gadām
saptamaṃ bāhūyuddhaṃ syādevaṃ yuddhāni saptadhā
- 9
आचार्य्यः सप्तयुद्धैः स्याच्चतुर्भिर्भार्गवस्तथा
द्वाभ्यां चैव भवेद्योद्धा एकेन गणको भवेत्
ācāryyaḥ saptayuddhaiḥ syāccaturbhirbhārgavastathā
dvābhyāṃ caiva bhavedyoddhā ekena gaṇako bhavet
- 10
हस्तः पुनर्वसुः पुष्यो रोहिणी चोत्तरात्रयम्
अनुराधाश्विनी चैव रेवती दशमी तथा
hastaḥ punarvasuḥ puṣyo rohiṇī cottarātrayam
anurādhāśvinī caiva revatī daśamī tathā
- 11
जन्मस्थे च तृतीये च षष्ठे वै सप्तमे तथा
दशमैकादशे चन्द्रे सर्वकर्माणि कारयेत्
janmasthe ca tṛtīye ca ṣaṣṭhe vai saptame tathā
daśamaikādaśe candre sarvakarmāṇi kārayet
- 12
तृतीया पञ्चमी चैव सप्तमी नवमी तथा
त्रयोदशी द्वादशी च तिथयश्च शुभा मताः
tṛtīyā pañcamī caiva saptamī navamī tathā
trayodaśī dvādaśī ca tithayaśca śubhā matāḥ
- 13
सूर्यवारः शुक्रवारो गुरुवारस्तथैव च
एतद्वारत्रयं धन्यं प्रारम्भे शस्त्रकर्मणि
sūryavāraḥ śukravāro guruvārastathaiva ca
etadvāratrayaṃ dhanyaṃ prārambhe śastrakarmaṇi
- 14
एभिर्दिनैश्च शिष्याय गुरुःशस्त्राणि दापयेत्
संतर्प्य दानहोमाभ्यां सुरान्शास्त्रविधानतः
ebhirdinaiśca śiṣyāya guruḥśastrāṇi dāpayet
saṃtarpya dānahomābhyāṃ surānśāstravidhānataḥ
- 15
ब्राह्मणान्भोजयेत्तत्र कुमारीश्चाप्यनेकशः
तापसानर्चयेद्भक्त्या ये चान्ये शिवयोगिनः
brāhmaṇānbhojayettatra kumārīścāpyanekaśaḥ
tāpasānarcayedbhaktyā ye cānye śivayoginaḥ
- 16
अन्नपानादिभिश्चैव वस्त्रालङ्कारभूषणैः
गन्धमाल्यैर्विचित्रैश्च गुरुं तत्र प्रपूजयेत्
annapānādibhiścaiva vastrālaṅkārabhūṣaṇaiḥ
gandhamālyairvicitraiśca guruṃ tatra prapūjayet
- 17
कृतोपवासः शिष्यस्तु कृताञ्जलिपरिग्रहः
बद्ध्वाञ्जलिपुटस्तत्र याचयेद्गुरुतो धनुः
kṛtopavāsaḥ śiṣyastu kṛtāñjaliparigrahaḥ
baddhvāñjalipuṭastatra yācayedguruto dhanuḥ
- 18
अङ्गन्यासस्ततः कार्यः शिवोक्तः सिद्धिम् इच्छता
आचार्य्येण च शिष्यस्य पापघ्नो विघ्ननाशनः
aṅganyāsastataḥ kāryaḥ śivoktaḥ siddhim icchatā
ācāryyeṇa ca śiṣyasya pāpaghno vighnanāśanaḥ
- 19
शिखास्थाने न्यसेदीशं बाहुयुग्मे च केशवम्
ब्रह्माणं नाभिमध्ये तु जङ्घयोश्च गणाधिपम्
अङ्गन्यासे च मन्त्रः
ॐ हौं शिखामध्ये शङ्कराय नमः
ॐ हौं बाह्वोः केशवाय नमः
ॐ हौं नाभिमध्ये ब्रह्मणे नमः
ॐ हौं जङ्घयोर्गणपतये नमः
śikhāsthāne nyasedīśaṃ bāhuyugme ca keśavam
brahmāṇaṃ nābhimadhye tu jaṅghayośca gaṇādhipam
aṅganyāse ca mantraḥ
oṃ hauṃ śikhāmadhye śaṅkarāya namaḥ
oṃ hauṃ bāhvoḥ keśavāya namaḥ
oṃ hauṃ nābhimadhye brahmaṇe namaḥ
oṃ hauṃ jaṅghayorgaṇapataye namaḥ
- 20
ईदृशं कारयेन्न्यासं येन श्रेयो भविष्यति
अन्येऽपि दुष्टसत्त्वाश्च न हिंसन्ति कदाचन
īdṛśaṃ kārayennyāsaṃ yena śreyo bhaviṣyati
anye'pi duṣṭasattvāśca na hiṃsanti kadācana
- 21
शिष्याय मानुषं चापं धनुर्व्वेदाभिमन्त्रितम्
काण्डात्काण्डेति मन्त्रेण दद्याद्वेदविधानतः
śiṣyāya mānuṣaṃ cāpaṃ dhanurvvedābhimantritam
kāṇḍātkāṇḍeti mantreṇa dadyādvedavidhānataḥ
- 22
प्रथमं पुष्पवेधं च फलहीनेन पत्रिणा
ततः फलयुतेनैव मत्स्यवेधं च कारयेत्
prathamaṃ puṣpavedhaṃ ca phalahīnena patriṇā
tataḥ phalayutenaiva matsyavedhaṃ ca kārayet
- 23
मांसवेधं ततः कुर्यादेवं वेधो भवेत्त्रिधा
पूर्ववेधैः कृताः पुंसा शराः स्युः सर्वसाधकाः
māṃsavedhaṃ tataḥ kuryādevaṃ vedho bhavettridhā
pūrvavedhaiḥ kṛtāḥ puṃsā śarāḥ syuḥ sarvasādhakāḥ
- 24
वेधने चैवमाकृष्य शरपातो यदा भवेत्
पूर्वदिग्भागम् आश्रित्य सदा स्याद्विजयी सुखी
vedhane caivamākṛṣya śarapāto yadā bhavet
pūrvadigbhāgam āśritya sadā syādvijayī sukhī
- 25
दक्षिणे कलहो घोरो विदेशगमनं पुनः
पश्चिमे धनधान्यं च सर्वं चैवोत्तरे भवेत्
dakṣiṇe kalaho ghoro videśagamanaṃ punaḥ
paścime dhanadhānyaṃ ca sarvaṃ caivottare bhavet
- 26
ऐशान्यां पातनं दुष्टं विदिशोऽन्याश्च शोभनाः
सर्वपुष्टिकराश्चैव सिद्धिदाः शस्त्रकर्मणि
aiśānyāṃ pātanaṃ duṣṭaṃ vidiśo'nyāśca śobhanāḥ
sarvapuṣṭikarāścaiva siddhidāḥ śastrakarmaṇi
- 27
एवं वेधत्रयं कृत्वा शङ्खदुन्दुभिनिस्वनैः
ततः प्रणम्य गुरवे धनुर्बाणान्निवेदयेत्
evaṃ vedhatrayaṃ kṛtvā śaṅkhadundubhinisvanaiḥ
tataḥ praṇamya gurave dhanurbāṇānnivedayet
- 28
प्रथमं पौरुषं चापं युद्धचापं द्वितीयकम्
निजबाहुबलोन्मानं किंचिदूनं शुभं भवेत्
prathamaṃ pauruṣaṃ cāpaṃ yuddhacāpaṃ dvitīyakam
nijabāhubalonmānaṃ kiṃcidūnaṃ śubhaṃ bhavet
- 29
वरं प्राणाधिको धन्वी नतु प्राणाधिकं धनुः
धनुषा पीड्यमानस्तु धन्वी लक्ष्यं न पश्यति
varaṃ prāṇādhiko dhanvī natu prāṇādhikaṃ dhanuḥ
dhanuṣā pīḍyamānastu dhanvī lakṣyaṃ na paśyati
- 30
अतो निजबलोन्मानं धनुः स्याच्छुभकारकम्
देवानामुत्तमं चापं ततो न्यूनं च मानवम्
ato nijabalonmānaṃ dhanuḥ syācchubhakārakam
devānāmuttamaṃ cāpaṃ tato nyūnaṃ ca mānavam

