15 shlokas
- 1
मार्कण्डेय उवाच
सावर्णिः सूर्यतनयो यो मनुः कथ्यते ऽष्टमः
निशामय तदुत्पत्तिं विस्तराद्गदतो मम
mārkaṇḍeya uvāca
sāvarṇiḥ sūryatanayo yo manuḥ kathyate 'ṣṭamaḥ
niśāmaya tadutpattiṃ vistarādgadato mama
- 2
महामायानुभावेन यथा मन्वन्तराधिपः
स बभूव महाभागः सावर्णिस्तनयो रवेः
mahāmāyānubhāvena yathā manvantarādhipaḥ
sa babhūva mahābhāgaḥ sāvarṇistanayo raveḥ
- 3
स्वारोचिषे ऽन्तरे पूर्वं चैत्रवंशसमुद्भवः
सुरथो नाम राजाभूत्समस्ते क्षितिमण्डले
svārociṣe 'ntare pūrvaṃ caitravaṃśasamudbhavaḥ
suratho nāma rājābhūtsamaste kṣitimaṇḍale
- 4
तस्य पालयतः सम्यक्प्रजाः पुत्रान् इवौरसान्
बभूवुः शत्रवो भूपाः कोलाविध्वंसिनस्तदा
tasya pālayataḥ samyakprajāḥ putrān ivaurasān
babhūvuḥ śatravo bhūpāḥ kolāvidhvaṃsinastadā
- 5
तस्य तैरभवद्युद्धमतिप्रबलदण्डिनः
न्यूनैरपि स तैर्युद्धे कोलाविध्वंसिभिर्जितः
tasya tairabhavadyuddhamatiprabaladaṇḍinaḥ
nyūnairapi sa tairyuddhe kolāvidhvaṃsibhirjitaḥ
- 6
ततः स्वपुरमायातो निजदेशाधिपो ऽभवत्
आक्रान्तः स महाभागस्तैस्तदा प्रबलारिभिः
tataḥ svapuramāyāto nijadeśādhipo 'bhavat
ākrāntaḥ sa mahābhāgastaistadā prabalāribhiḥ
- 7
अमात्यैर्बलिभिर्दुष्टैर्दुर्बलस्य दुरात्मभिः
कोशो बलं चापहृतं तत्रापि स्वपुरे ततः
amātyairbalibhirduṣṭairdurbalasya durātmabhiḥ
kośo balaṃ cāpahṛtaṃ tatrāpi svapure tataḥ
- 8
ततो मृगयाव्याजेन हृतस्वाम्यः स भूपतिः
एकाकी हयमारुह्य जगाम गहनं वनम्
tato mṛgayāvyājena hṛtasvāmyaḥ sa bhūpatiḥ
ekākī hayamāruhya jagāma gahanaṃ vanam
- 9
स तत्राश्रममद्राक्षीद्द्विजवर्यस्य मेधसः
प्रशान्तश्वापदाकीर्णं मुनिशिष्योपशोभितम्
sa tatrāśramamadrākṣīddvijavaryasya medhasaḥ
praśāntaśvāpadākīrṇaṃ muniśiṣyopaśobhitam
- 10
तस्थौ कंचित्स कालं च मुनिना तेन सत्कृतः
इतश्चेतश्च विचरंस्तस्मिन्मुनिवराश्रमे
tasthau kaṃcitsa kālaṃ ca muninā tena satkṛtaḥ
itaścetaśca vicaraṃstasminmunivarāśrame
- 11
सो ऽचिन्तयत्तदा तत्र ममत्वाकृष्टमानसः
so 'cintayattadā tatra mamatvākṛṣṭamānasaḥ
- 12
मत्पूर्वैः पालितं पूर्वं मया हीनं पुरं हि तत्
मद्भृत्यैस्तैर् असद्वृत्तैर्धर्मतः पाल्यते न वा
matpūrvaiḥ pālitaṃ pūrvaṃ mayā hīnaṃ puraṃ hi tat
madbhṛtyaistair asadvṛttairdharmataḥ pālyate na vā
- 13
न जाने स प्रधानो मे शूरहस्ती सदामदः
मम वैरिवशं यातः कान्भोगानुपलप्स्यते
na jāne sa pradhāno me śūrahastī sadāmadaḥ
mama vairivaśaṃ yātaḥ kānbhogānupalapsyate
- 14
ये ममानुगता नित्यं प्रसादधनभोजनैः
अनुवृत्तिं ध्रुवं ते ऽद्य कुर्वन्त्यन्यमहीभृताम्
ye mamānugatā nityaṃ prasādadhanabhojanaiḥ
anuvṛttiṃ dhruvaṃ te 'dya kurvantyanyamahībhṛtām
- 15
असम्यग्व्ययशीलैस्तैः कुर्वद्भिः सततं व्ययम्
संचितः सो ऽतिदुःखेन क्षयं कोशो गमिष्यति
asamyagvyayaśīlaistaiḥ kurvadbhiḥ satataṃ vyayam
saṃcitaḥ so 'tiduḥkhena kṣayaṃ kośo gamiṣyati

