21 shlokas
- 36
सिद्धिं चानुत्तमां लोके प्राप्नोति विधिना पठन्
विस्तारयति लेशोक्तं संक्षिपत्यतिविस्तरम्
siddhiṃ cānuttamāṃ loke prāpnoti vidhinā paṭhan
vistārayati leśoktaṃ saṃkṣipatyativistaram
- 37
संस्कर्ता कुरुते तन्त्रं पुराणं च पुनर्नवम्
अतस्तन्त्रोत्तममिदं चरकेणातिबुद्धिना
saṃskartā kurute tantraṃ purāṇaṃ ca punarnavam
atastantrottamamidaṃ carakeṇātibuddhinā
- 38
संस्कृतं तत्त्वसम्पूर्णं त्रिभागेनोपलक्ष्यते
तच्छङ्करं भूतपतिं संप्रसाद्य समापयत्
saṃskṛtaṃ tattvasampūrṇaṃ tribhāgenopalakṣyate
tacchaṅkaraṃ bhūtapatiṃ saṃprasādya samāpayat
- 39
अखण्डार्थं दृढबलो जातः पञ्चनदे पुरे
कृत्वा बहुभ्यस्तन्त्रेभ्यो विशेषोञ्छशिलोच्चयम्
akhaṇḍārthaṃ dṛḍhabalo jātaḥ pañcanade pure
kṛtvā bahubhyastantrebhyo viśeṣoñchaśiloccayam
- 40
सप्तदशौषधाध्यायसिद्धिकल्पैरपूरयत्
इदमन्यूनशब्दार्थं तन्त्रदोषविवर्जितम्
saptadaśauṣadhādhyāyasiddhikalpairapūrayat
idamanyūnaśabdārthaṃ tantradoṣavivarjitam
- 41
षड्विंशता विचित्राभिर्भूषितं तन्त्रयुक्तिभिः
तत्राधिकरणं योगो हेत्वर्थो ऽर्थः पदस्य च
ṣaḍviṃśatā vicitrābhirbhūṣitaṃ tantrayuktibhiḥ
tatrādhikaraṇaṃ yogo hetvartho 'rthaḥ padasya ca
- 42
प्रदेशोद्देशनिर्देशवाक्यशेषाः प्रयोजनम्
उपदेशापदेशातिदेशार्थापत्तिनिर्णयाः
pradeśoddeśanirdeśavākyaśeṣāḥ prayojanam
upadeśāpadeśātideśārthāpattinirṇayāḥ
- 43
प्रसङ्गैकान्तनैकान्ताः सापवर्गो विपर्ययः
पूर्वपक्षविधानानुमतव्याख्यानसंशयाः
prasaṅgaikāntanaikāntāḥ sāpavargo viparyayaḥ
pūrvapakṣavidhānānumatavyākhyānasaṃśayāḥ
- 44
अतीतानागतावेक्षास्वसंज्ञोह्यसमुच्चयाः
निदर्शनं निर्वचनं संनियोगो विकल्पनम्
atītānāgatāvekṣāsvasaṃjñohyasamuccayāḥ
nidarśanaṃ nirvacanaṃ saṃniyogo vikalpanam
- 45
प्रत्युत्सारस्तथोद्धारः संभवस्तन्त्रयुक्तयः
तन्त्रे समासव्यासोक्ते भवन्त्येता हि कृत्स्नशः
pratyutsārastathoddhāraḥ saṃbhavastantrayuktayaḥ
tantre samāsavyāsokte bhavantyetā hi kṛtsnaśaḥ
- 46
एकदेशेन दृश्यन्ते समासाभिहिते तथा
यथाम्बुजवनस्यार्कः प्रदीपो वेश्मनो यथा
ekadeśena dṛśyante samāsābhihite tathā
yathāmbujavanasyārkaḥ pradīpo veśmano yathā
- 47
प्रबोधनप्रकाशार्थस्तथा तन्त्रस्य युक्तयः
एकस्मिन्नपि यस्येह शास्त्रे लब्धास्पदा मतिः
prabodhanaprakāśārthastathā tantrasya yuktayaḥ
ekasminnapi yasyeha śāstre labdhāspadā matiḥ
- 48
स शास्त्रमन्यदप्याशु युक्तिज्ञत्वात्प्रबुध्यते
अधीयानो ऽपि शास्त्राणि तन्त्रयुक्त्या विना भिषक्
नाधिगच्छति शास्त्रार्थानर्थान्भाग्यक्षये यथा
sa śāstramanyadapyāśu yuktijñatvātprabudhyate
adhīyāno 'pi śāstrāṇi tantrayuktyā vinā bhiṣak
nādhigacchati śāstrārthānarthānbhāgyakṣaye yathā
- 49
दुर्गृहीतं क्षिणोत्येव शास्त्रं शस्त्रमिवाबुधम्
सुगृहीतं तदेव ज्ञं शास्त्रं शस्त्रं च रक्षति
durgṛhītaṃ kṣiṇotyeva śāstraṃ śastramivābudham
sugṛhītaṃ tadeva jñaṃ śāstraṃ śastraṃ ca rakṣati
- 50
तस्मादेताः प्रवक्ष्यन्ते विस्तरेणोत्तरे पुनः
तत्त्वज्ञानार्थमस्यैव तन्त्रस्य गुणदोषतः
tasmādetāḥ pravakṣyante vistareṇottare punaḥ
tattvajñānārthamasyaiva tantrasya guṇadoṣataḥ
- 51
इदमखिलमधीत्य सम्यगर्थान्विमृशति यो ऽविमनाः प्रयोगनित्यः
स मनुजसुखजीवितप्रदाता भवति धृतिस्मृतिबुद्धिधर्मवृद्धः
idamakhilamadhītya samyagarthānvimṛśati yo 'vimanāḥ prayoganityaḥ
sa manujasukhajīvitapradātā bhavati dhṛtismṛtibuddhidharmavṛddhaḥ
- 52
यस्य द्वादशसाहस्री हृदि तिष्ठति संहिता
सो ऽर्थज्ञः स विचारज्ञश्चिकित्साकुशलश्च सः
yasya dvādaśasāhasrī hṛdi tiṣṭhati saṃhitā
so 'rthajñaḥ sa vicārajñaścikitsākuśalaśca saḥ
- 53
रोगांस्तेषां चिकित्सां च स किमर्थं न बुध्यते
चिकित्सा वह्निवेशस्य सुस्थातुरहितं प्रति
rogāṃsteṣāṃ cikitsāṃ ca sa kimarthaṃ na budhyate
cikitsā vahniveśasya susthāturahitaṃ prati
- 54
यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न तत्क्वचित्
अग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते
yadihāsti tadanyatra yannehāsti na tatkvacit
agniveśakṛte tantre carakapratisaṃskṛte
- 55
सिद्धिस्थाने ऽष्टमे प्राप्ते तस्मिन्दृढबलेन तु
सिद्धिस्थानं स्वसिद्ध्यर्थं समासेन समापितम्
siddhisthāne 'ṣṭame prāpte tasmindṛḍhabalena tu
siddhisthānaṃ svasiddhyarthaṃ samāsena samāpitam
- 56
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते ऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते सिद्धिस्थाने उत्तरबस्तिसिद्धिर्नाम द्वादशो ऽध्यायः
ityagniveśakṛte tantre carakapratisaṃskṛte 'prāpte dṛḍhabalasampūrite siddhisthāne uttarabastisiddhirnāma dvādaśo 'dhyāyaḥ

