Sanskrit

Charak Samhita · 1.15 1.15.12

1.15.12

अथैनमनुशिष्यात्विवृतोष्ठतालुकण्ठो नातिमहता व्यायामेन वेगानुदीर्णानुदीरयन्किंचिद् अवनम्य ग्रीवामूर्ध्वशरीरम् उपवेगम् अप्रवृत्तान्प्रवर्तयन्सुपरिलिखितनखाभ्याम् अङ्गुलिभ्याम् उत्पलकुमुदसौगन्धिकनालैर्वा कण्ठम् अभिस्पृशन्सुखं प्रवर्तयस्वेति स तथाविधं कुर्यात्ततो ऽस्य वेगान्प्रतिग्रहगतानवेक्षेतावहितः वेगविशेषदर्शनाद्धि कुशलो योगायोगातियोगविशेषान् उपलभेत वेगविशेषानुपलभेत वेगविशेषदर्शी पुनः कृत्यं यथार्हमवबुध्येत लक्षणेन तस्माद्वेगानवेक्षेतावहितः

Transliteration

athainamanuśiṣyātvivṛtoṣṭhatālukaṇṭho nātimahatā vyāyāmena vegānudīrṇānudīrayankiṃcid avanamya grīvāmūrdhvaśarīram upavegam apravṛttānpravartayansuparilikhitanakhābhyām aṅgulibhyām utpalakumudasaugandhikanālairvā kaṇṭham abhispṛśansukhaṃ pravartayasveti sa tathāvidhaṃ kuryāttato 'sya vegānpratigrahagatānavekṣetāvahitaḥ vegaviśeṣadarśanāddhi kuśalo yogāyogātiyogaviśeṣān upalabheta vegaviśeṣānupalabheta vegaviśeṣadarśī punaḥ kṛtyaṃ yathārhamavabudhyeta lakṣaṇena tasmādvegānavekṣetāvahitaḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress