12 shlokas
- 1
पञ्चसंवत्सरमयं युगाध्यक्षं प्रजापतिम्
दिनर्त्वयनमासाङ्गं प्रणम्य शिरसा शुचिः
pañcasaṃvatsaramayaṃ yugādhyakṣaṃ prajāpatim
dinartvayanamāsāṅgaṃ praṇamya śirasā śuciḥ
- 2
प्रणम्य शिरसा कालम् अभिवाद्य सरस्वतीम्
कालज्ञानं प्रवक्ष्यामि लगधस्य महात्मनः
praṇamya śirasā kālam abhivādya sarasvatīm
kālajñānaṃ pravakṣyāmi lagadhasya mahātmanaḥ
- 3
ज्योतिषाम् अयनं कृत्स्नं प्रवक्ष्याम्य् अनुपूर्वशः
विप्राणां संमतं लोके यज्ञकालार्थसिद्धये
jyotiṣām ayanaṃ kṛtsnaṃ pravakṣyāmy anupūrvaśaḥ
viprāṇāṃ saṃmataṃ loke yajñakālārthasiddhaye
- 4
निरेकं द्वादशार्धाब्दं द्विगुणं गतसंज्ञिकम्
षष्ट्या षष्ट्या युतं द्वाभ्यां पर्वणां राशिर् उच्यते
nirekaṃ dvādaśārdhābdaṃ dviguṇaṃ gatasaṃjñikam
ṣaṣṭyā ṣaṣṭyā yutaṃ dvābhyāṃ parvaṇāṃ rāśir ucyate
- 5
स्वर् आक्रमेते सोमार्कौ यदा साकं सवासवौ
स्यात्तदादि युगं माघस्तपः शुक्लो ऽयनं ह्य् उदक्
svar ākramete somārkau yadā sākaṃ savāsavau
syāttadādi yugaṃ māghastapaḥ śuklo 'yanaṃ hy udak
- 6
प्रपद्येते श्रविष्ठादौ सूर्याचन्द्रमसाव् उदक्
सार्पार्धे दक्षिणार्कस्तु माघश्रावणयोः सदा
prapadyete śraviṣṭhādau sūryācandramasāv udak
sārpārdhe dakṣiṇārkastu māghaśrāvaṇayoḥ sadā
- 7
घर्मवृद्धिर् अपां प्रस्थः क्षपाह्रास उदग्गतौ
दक्षिणे तौ विपर्यासः षण्मुहूर्त्ययनेन तु
gharmavṛddhir apāṃ prasthaḥ kṣapāhrāsa udaggatau
dakṣiṇe tau viparyāsaḥ ṣaṇmuhūrtyayanena tu
- 8
द्विगुणं सप्तमं चाहुर् अयनाद्यं त्रयोदशम्
चतुर्थं दशमं च द्विर्युग्माद्यं बहुले ऽप्यृतौ
dviguṇaṃ saptamaṃ cāhur ayanādyaṃ trayodaśam
caturthaṃ daśamaṃ ca dviryugmādyaṃ bahule 'pyṛtau
- 9
वसुस्त्वष्टा भवो ऽजश्च मित्रः सर्पाश्विनौ जलम्
धाता कश्चायनाद्याश्चार्थपञ्चमस्त्व् ऋतुः
vasustvaṣṭā bhavo 'jaśca mitraḥ sarpāśvinau jalam
dhātā kaścāyanādyāścārthapañcamastv ṛtuḥ
- 10
भांशाः स्युर् अष्टकाः कार्याः पक्षद्वादशकोद्गताः
एकादशगुणश्चोनः शुक्ले ऽर्धं चैन्दवा यदि
bhāṃśāḥ syur aṣṭakāḥ kāryāḥ pakṣadvādaśakodgatāḥ
ekādaśaguṇaśconaḥ śukle 'rdhaṃ caindavā yadi
- 11
कार्या भांशाष्टकस्थाने कला एकान्नविंशतिः
ऊनस्थाने त्रिसप्ततिम् उद्वपेद् ऊनसंमिताः
kāryā bhāṃśāṣṭakasthāne kalā ekānnaviṃśatiḥ
ūnasthāne trisaptatim udvaped ūnasaṃmitāḥ
- 12
त्र्यंशो भशेषो दिवसांशभागश्चतुर्दशश्चाप्य् अनीय भिन्नम्
भार्धे ऽधिके चापि गते परो ऽंशो द्वाव् उत्तमैकं प्नवकैरवेद्यम्
tryaṃśo bhaśeṣo divasāṃśabhāgaścaturdaśaścāpy anīya bhinnam
bhārdhe 'dhike cāpi gate paro 'ṃśo dvāv uttamaikaṃ pnavakairavedyam

