السنسكريتية

यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् ।

तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय ॥

9.6

النقحرة

yathākāśasthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān |

tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānītyupadhāraya ||

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

الترجمة

जैसे आकाश से उत्पन्न सर्वत्र विचरने वाला महान्‌ वायु सदा आकाश में ही स्थित है, वैसे ही मेरे संकल्प द्वारा उत्पन्न होने से संपूर्ण भूत मुझमें स्थित हैं, ऐसा जान

من جدول المالك · +1 أخرى

كلمة بكلمة

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

الشرح

इस विरोधाभास को समझाने के लिए श्रीकृष्ण एक चित्र देते हैं। महान वायु सर्वत्र चलती है, फिर भी सदा आकाश में स्थित रहती है। आकाश वायु को धारण करता है, पर न उससे विचलित होता है, न उससे बँधता है। उसी प्रकार सब प्राणी श्रीकृष्ण में स्थित हैं। यह चित्र आत्मीयता और स्वतंत्रता दोनों को व्यक्त करता है: प्राणी दिव्य सत्ता के भीतर हैं, फिर भी उनकी गति दिव्य सत्ता को प्रभावित नहीं करती। यह उन कई प्राकृतिक चित्रों में से एक है जिनसे गीता ईश्वर और जगत के सम्बन्ध का वर्णन करती है।

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08