البيت 8.10
प्रयाणकाले मनसाऽचलेन
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्
स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥
النقحرة
prayāṇakāle manasā'calena
bhaktyā yukto yogabalena caiva |
bhruvormadhye prāṇamāveśya samyak
sa taṃ paraṃ puruṣamupaiti divyam ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
प्रयाणकाळी स्थिर मनाने, भक्तीने युक्त होऊन आणि योगबलाने प्राण भुवयांच्या मध्ये पूर्णपणे स्थिर करून, तो त्या परम दिव्य पुरुषाला प्राप्त होतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
कृष्ण मृत्यूच्या वेळी योग्याच्या साधनेचे वर्णन करतो. प्रयाणकाले, म्हणजे शरीर सोडण्याच्या क्षणी, अचल मनाने, भक्तीने आणि योगबलाने युक्त होऊन. भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य, म्हणजे दोन भुवयांच्या मध्ये प्राण स्थिर करून. हे योगपरंपरेतील एक विशिष्ट तंत्र आहे, जे दीर्घ सरावाने साध्य होते. येथे भक्ती आणि योग दोन्ही एकत्र येतात: केवळ तंत्र पुरेसे नाही, भक्तीही आवश्यक आहे. सर्वसामान्य साधकासाठी याचा अर्थ असा घेतला जातो की मृत्यूच्या वेळी मन स्थिर आणि ईश्वरावर केंद्रित असावे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08