البيت 7.27
इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।
सर्वभूतानि सम्मोहं सर्गे यान्ति परन्तप ॥
النقحرة
icchādveṣasamutthena dvandvamohena bhārata |
sarvabhūtāni sammohaṃ sarge yānti parantapa ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
હે ભારત, હે પરંતપ, ઇચ્છા અને દ્વેષથી ઉત્પન્ન થતા દ્વંદ્વના મોહથી સર્વ પ્રાણીઓ જન્મ સમયે જ મોહ પામે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
શ્રીકૃષ્ણ આ અજ્ઞાનનું મૂળ ઓળખાવે છે. જન્મની ક્ષણથી જ સર્વ પ્રાણીઓ દ્વંદ્વના મોહથી ગૂંચવાય છે, જે ઇચ્છા અને દ્વેષમાંથી ઊપજે છે. ગમો અને અણગમો, આકર્ષણ અને વિકર્ષણ, બોધને એટલો ઘડી નાખે છે કે ઊંડું સત્ય દેખાતું નથી. અર્જુનને ભારત અને પરંતપ, એટલે શત્રુઓને તપાવનાર, કહીને સંબોધાયો છે. આ શ્લોક એક આંતરિક શત્રુ તરફ સંકેત કરે છે: રણભૂમિ પરનો બાહ્ય શત્રુ નહીં, પણ પસંદગીનું સતત ખેંચાણ જે સમજણને ધૂંધળી કરે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08