البيت 6.8
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः ।
युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥
النقحرة
jñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ |
yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
જ્ઞાન અને વિજ્ઞાનથી જેનો આત્મા તૃપ્ત છે, જે એરણની જેમ અચળ છે, જેણે ઇન્દ્રિયોને જીતી છે, અને જેને માટીનું ઢેફું, પથ્થર અને સોનું સમાન છે, તે યોગી યુક્ત કહેવાય છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
સાચે જ યોગયુક્ત યોગીનું વર્ણન ઉપમાઓની શ્રેણીમાં થાય છે. તેનો આત્મા જ્ઞાન (જ્ઞાન) અને વિજ્ઞાન (વિજ્ઞાન), એટલે સીધો અનુભવ બનેલી સમજણ, થી તૃપ્ત છે. તે કૂટસ્થ છે, એટલે એરણ જેવો સ્થિર, જે પોતા પર ધાતુ ટીપાય અને ઘડાય ત્યારે પણ અચળ રહે છે. તેની ઇન્દ્રિયો વશમાં છે, અને માટીનું ઢેફું, પથ્થર અને સોનાનો ટુકડો તેને સરખાં છે. આ શ્લોક યોગીને મૂલ્યનો ખોટો અંદાજ કરવા નથી કહેતો, પણ વસ્તુઓ પ્રત્યે લોભ અને અણગમાથી મુક્ત રહેવા કહે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08