السنسكريتية

उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।

आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥

6.5

النقحرة

uddharedātmanātmānaṃ nātmānamavasādayet |

ātmaiva hyātmano bandhurātmaiva ripurātmanaḥ ||

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

الترجمة

নিজেই নিজেকে উদ্ধার করবে, নিজেকে অবসন্ন হতে দেবে না; কারণ আত্মাই আত্মার বন্ধু, আবার আত্মাই আত্মার শত্রু।

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

الشرح

আত্মনির্ভরতা নিয়ে এটি গীতার সবচেয়ে পরিচিত শ্লোকগুলির একটি। কৃষ্ণ অর্জুনকে বলেন, মানুষকে নিজের চেষ্টাতেই নিজেকে তুলতে হবে, নিজেকে তলিয়ে যেতে দেওয়া চলবে না। কারণ আত্মাই আত্মার বন্ধু, আবার আত্মাই শত্রু। এখানে আত্মা শব্দটি বিভিন্ন স্তরে কাজ করে: উচ্চতর সত্তা আর মন। নিজের উন্নতি বা পতনের দায় শেষ পর্যন্ত নিজেরই।

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08