البيت 6.3
आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।
योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥
النقحرة
ārurukṣormuneryogaṃ karma kāraṇamucyate |
yogārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇamucyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ਯੋਗ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਲਈ ਕਰਮ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੋਗ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕੇ ਉਸੇ ਮੁਨੀ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਦੋ ਪੜਾਅ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕਰਮ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸ਼ਮ, ਭਾਵ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਸ ਸਲੋਕ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਬਹਿਸ ਹੋਈ ਹੈ: ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੱਕੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਮ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸਹਿਜੇ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08