البيت 6.36
असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः ।
वश्यात्मना तु यतता शक्योऽवाप्तुमुपायतः ॥
النقحرة
asaṃyatātmanā yogo duṣprāpa iti me matiḥ |
vaśyātmanā tu yatatā śakyo'vāptumupāyataḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
જેનું મન વશમાં નથી તેને માટે યોગ પ્રાપ્ત કરવો કઠિન છે, એવો મારો મત છે. પણ જેણે મનને વશ કર્યું છે અને જે પ્રયત્ન કરે છે, તે યોગ્ય ઉપાયથી તેને પામી શકે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
શ્રીકૃષ્ણ એક સ્પષ્ટતા ઉમેરે છે. જેણે પોતાને સંયમમાં નથી રાખ્યો તેના માટે યોગ પામવો કઠિન છે; આ તેમનો વિચારપૂર્વકનો મત છે. પણ જેણે પોતાને વશમાં આણ્યો છે અને પ્રયત્ન કરતો રહે છે, તે યોગ્ય ઉપાયોથી તેને પામી શકે છે. આ શ્લોક વાસ્તવિકતા અને આશા વચ્ચે સંતુલન રાખે છે. સફળતા ન નસીબ પર, ન અસાધારણ ક્ષમતા પર, પણ યોગ્ય પદ્ધતિથી દોરાયેલા સતત પ્રયત્ન પર આધાર રાખે છે. તે શ્રીકૃષ્ણનો ઉત્તર પૂરો કરે છે અને પ્રયત્ન કરીને નિષ્ફળ જનારા વિશેના અર્જુનના આગલા પ્રશ્નની તૈયારી કરે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08