البيت 6.35
असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥
النقحرة
asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam |
abhyāsena tu kaunteya vairāgyeṇa ca gṛhyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਇਹ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋ ਸਾਧਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: ਅਭਿਆਸ, ਭਾਵ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਭਰਿਆ ਜਤਨ, ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ, ਭਾਵ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁਕਤੀ। ਅਭਿਆਸ ਮਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਉਸ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦੋ ਖੰਭ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08