البيت 6.25
शनैः शनैरुपरमेद् बुद्ध्या धृतिगृहीतया ।
आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत् ॥
النقحرة
śanaiḥ śanairuparamed buddhyā dhṛtigṛhītayā |
ātmasaṃsthaṃ manaḥ kṛtvā na kiñcidapi cintayet ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
धैर्याने स्थिर केलेल्या बुद्धीने हळूहळू त्याने शांत व्हावे. मन आत्म्यात स्थिर करून त्याने कशाचाही विचार करू नये.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ध्यानाची प्रक्रिया येथे पूर्ण होते. शनैः शनैः, म्हणजे हळूहळू, हा शब्द अत्यंत महत्त्वाचा आहे. ध्यानात घाई चालत नाही; मन बळजबरीने शांत होत नाही. धृतिगृहीत बुद्धी, म्हणजे धैर्याने धरून ठेवलेली बुद्धी. धृती म्हणजे चिकाटी, स्थैर्य. मग मन आत्मसंस्थ, म्हणजे आत्म्यात स्थिर करावे, आणि न किंचिदपि चिन्तयेत्, म्हणजे कशाचाही विचार करू नये. ही विचारशून्य अवस्था ध्यानाचे शिखर आहे. पण ती रिकामेपणा नसून, विचारांच्या पलीकडील शुद्ध जाणीव आहे. ती अचानक नव्हे, तर क्रमाक्रमाने येते.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08