السنسكريتية

यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।

निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥

6.18

النقحرة

yadā viniyataṃ cittamātmanyevāvatiṣṭhate |

niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ityucyate tadā ||

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

الترجمة

अत्यन्त वश में किया हुआ चित्त जिस काल में परमात्मा में ही भलीभाँति स्थित हो जाता है, उस काल में सम्पूर्ण भोगों से स्पृहारहित पुरुष योगयुक्त है, ऐसा कहा जाता है

من جدول المالك · +1 أخرى

كلمة بكلمة

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

الشرح

श्रीकृष्ण उस क्षण का वर्णन करते हैं जब अभ्यास फल देता है। भली-भाँति अनुशासित चित्त केवल आत्मा में स्थिर हो जाता है। उसे अब किसी कामना की वस्तु की लालसा नहीं रहती। तब व्यक्ति सचमुच युक्त कहलाता है। यह श्लोक योग की परिभाषा दो लक्षणों को साथ रखकर देता है: मन भीतर विश्राम करता है, और बाहरी वस्तुओं की तृष्णा छूट जाती है। एक के बिना दूसरा अधूरा है, क्योंकि जो मन शान्त दिखता है पर भीतर ही भीतर कुछ चाहता है, उसे अभी विश्राम नहीं मिला। इसके बाद दीपक का प्रसिद्ध चित्र आता है।

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08