البيت 6.18
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।
निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥
النقحرة
yadā viniyataṃ cittamātmanyevāvatiṣṭhate |
niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ityucyate tadā ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
જ્યારે વશ કરેલું ચિત્ત આત્મામાં જ સ્થિર થાય છે અને સર્વ કામનાઓની સ્પૃહાથી મુક્ત થાય છે, ત્યારે તે યુક્ત કહેવાય છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
શ્રીકૃષ્ણ એ ક્ષણનું વર્ણન કરે છે જ્યારે સાધના ફળ આપે છે. કાળજીથી શિસ્તબદ્ધ કરેલું મન માત્ર આત્મામાં ઠરે છે. તે હવે કોઈ ઇચ્છાના વિષય માટે લાલસા કરતું નથી. ત્યારે વ્યક્તિ યુક્ત, એટલે સાચે જોડાયેલી, કહેવાય છે. આ શ્લોક યોગને બે લક્ષણો સાથે મળીને વ્યાખ્યાયિત કરે છે: મન અંદર વિશ્રામ પામે છે, અને બાહ્ય વસ્તુઓ માટેની તૃષ્ણા દૂર થઈ છે. એક વિના બીજું અધૂરું છે, કારણ કે શાંત પણ છૂપી રીતે ઇચ્છા રાખતા મનને હજુ વિશ્રામ મળ્યો નથી. આ દીવાની પ્રસિદ્ધ ઉપમા તરફ દોરે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08