البيت 6.16
नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।
न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥
النقحرة
nātyaśnatastu yogo'sti na caikāntamanaśnataḥ |
na cātisvapnaśīlasya jāgrato naiva cārjuna ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
അർജുനാ, അധികം ഭക്ഷിക്കുന്നവനോ തീരെ ഭക്ഷിക്കാത്തവനോ അധികം ഉറങ്ങുന്നവനോ അധികം ഉണർന്നിരിക്കുന്നവനോ യോഗം സാദ്ധ്യമല്ല.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
സാധന വിവരിച്ചശേഷം കൃഷ്ണൻ അതിരുകടക്കലിനെതിരെ മുന്നറിയിപ്പു നൽകുന്നു. അമിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവനോ പൂർണ്ണമായി ഉപവസിക്കുന്നവനോ, അമിതമായി ഉറങ്ങുന്നവനോ ഏറെനേരം ഉണർന്നിരിക്കുന്നവനോ യോഗം വിജയിക്കുന്നില്ല. കഠിനതപസ്സുകൾ പലപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു പാരമ്പര്യത്തിൽ ഇതു ശ്രദ്ധേയമായ പ്രസ്താവനയാണ്. ഗീതയുടെ യോഗം ശരീരത്തോടുള്ള യുദ്ധമല്ല, സന്തുലനത്തിന്റെ കലയാണ്. മിതത്വമാണ് സാധനയുടെ അടിസ്ഥാനം. ശരീരത്തെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ അതിനെ അമിതമായി ലാളിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ മനസ്സ് ശാന്തമാകുന്നില്ല എന്നാണ് സൂചന.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08