البيت 6.12
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः ।
उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥
النقحرة
tatraikāgraṃ manaḥ kṛtvā yatacittendriyakriyaḥ |
upaviśyāsane yuñjyādyogamātmaviśuddhaye ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ત્યાં આસન પર બેસીને, મનને એકાગ્ર કરીને, ચિત્ત અને ઇન્દ્રિયોની ક્રિયાઓને વશ કરીને આત્મશુદ્ધિ માટે યોગનો અભ્યાસ કરવો.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
એ સ્થિર આસન પર બેસીને ધ્યાન કરનાર મનને એકાગ્ર કરે છે અને વિચાર તથા ઇન્દ્રિયોની ક્રિયાઓને સંયમમાં રાખે છે. સાધનાનો જાહેર કરેલો હેતુ આત્મવિશુદ્ધિ, એટલે આત્માની શુદ્ધિ, છે. અહીં શુદ્ધિ એટલે મનને ઉદ્વેગ અને આસક્તિથી મુક્ત કરવું, જેથી તે સમજણ માટેનું નિર્મળ માધ્યમ બને. આ શ્લોક થોડા શબ્દોમાં સાધનાનો મર્મ કહે છે: સ્થિર દેહ, એકાગ્ર મન અને સ્પષ્ટ લક્ષ્ય. આગલા શ્લોકો આસન અને વલણનું વધુ વિગતે વર્ણન કરે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08