البيت 5.8
नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन् ॥
النقحرة
naiva kiñcitkaromīti yukto manyeta tattvavit |
paśyañśaṛṇvanspṛśañjighrannaśnangacchansvapañśvasan ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
તત્ત્વને જાણનાર યોગયુક્ત પુરુષ જોતાં, સાંભળતાં, સ્પર્શતાં, સૂંઘતાં, ખાતાં, ચાલતાં, સૂતાં અને શ્વાસ લેતાં પણ એમ માને છે કે હું કશું જ કરતો નથી,
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
શ્રીકૃષ્ણ વર્ણવે છે કે તત્ત્વજ્ઞાની પોતાની પ્રવૃત્તિને કેવી રીતે જુએ છે. જીવનનાં સર્વ સામાન્ય કાર્યો કરતાં પણ, જોવું, સાંભળવું, સ્પર્શવું, સૂંઘવું, ખાવું, ચાલવું, સૂવું, શ્વાસ લેવો, તે સમજે છે કે પોતે કશું કરતો નથી. યાદી લાંબી અને જાણીજોઈને રોજિંદી છે, જીવંત દેહનું આખું કામ આવરી લે છે. આ શ્લોક એ ઉપદેશ લાગુ પાડે છે કે કર્મો આત્મા નહીં, પ્રકૃતિના ગુણો કરે છે. વાક્ય આગલા શ્લોકમાં ચાલુ રહે છે, જે આ દૃષ્ટિ પાછળનો તર્ક સમજાવે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08