البيت 5.28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ॥
النقحرة
yatendriyamanobuddhirmunirmokṣaparāyaṇaḥ |
vigatecchābhayakrodho yaḥ sadā mukta eva saḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
इंद्रिये, मन आणि बुद्धी संयमित केलेला, मोक्ष हेच ज्याचे परम ध्येय आहे, जो इच्छा, भय आणि क्रोध यांपासून मुक्त आहे, तो मुनी सदैव मुक्तच आहे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ध्यानाचे वर्णन येथे पूर्ण होते. इंद्रिये, मन आणि बुद्धी, या तिन्ही पातळ्यांवर संयम. मोक्षपरायण, म्हणजे ज्याचे एकमेव ध्येय मुक्ती आहे. विगतेच्छाभयक्रोध, म्हणजे इच्छा, भय आणि क्रोध यांपासून मुक्त. हे तीन विकार पुन्हा पुन्हा गीतेत येतात, कारण ते मनाच्या अशांतीचे मुख्य कारण आहेत. अशा मुनीला सदा मुक्त म्हटले आहे. सदा, म्हणजे सदैव, हा शब्द महत्त्वाचा आहे: मुक्ती ही भविष्यातील घटना नाही, तर एक सतत असलेली अवस्था आहे, जी ध्यान आणि संयमाने प्रकट होते.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08